အကွက်ရိုက်ထားသည့် လယ်ယာမြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

မကြာသေးမီရက်ပိုင်းကဖြစ်သည်။ ဆွေမျိုးနီးစပ် တူမတော်စပ်သူတို့ ဇနီးမောင်နှံသည် စာရေးသူ၏ ရုံး ခန်းသို့ ရောက်ရှိလာကြသည်။

“ဦးလေးဆီ ဖုန်းဆက်မထားလို့ ရုံးခန်းမှာ ဦးလေးမရှိရင် အခက်ပဲဆိုပြီး စိုးရိမ်နေမိတာ”

“အေး – ကံကောင်းသွားတယ်ပေါ့။ တူမကြီး အိမ်ထောင်ကျပြီး နောက်ပိုင်း တစ်ကြိမ်လားပဲ တွေ့ဖြစ် တယ်ထင်တယ်။ အတော်ကြာသွားပြီ။ အခု အမေနဲ့အတူနေတာ မဟုတ်လား”

“ဟုတ်ပါတယ်။ ဦးလေး၊ အမေက ဆီးချိုတက်နေလို့ပြန်ပြီး အနားယူနေရတယ်”

“အင်းပေါ့လေ။ အသက်ခြောက်ဆယ်ကျော် ခုနစ်ဆယ်နီးမှတော့ ခန္ဓာကိုယ်က ချို့ယွင်းလာပြီပေါ့။ ထူးထူးထွေ ထွေဘာကိစ္စရှိလို့လဲ”

“ထူးထူးထွေထွေလို့ပဲ ပြောရမလား။ သမီးတို့နှစ်ယောက် သန်လျင်မှာ မြေတစ်ကွက်ဝယ်ဖို့သွားကြည့်တယ်။ တချို့ကပြောတော့ ဥယျာဉ် ခြံမြေလို့ ပြောကြတယ်။ တချို့ကလည်း စလစ်မြေလို့ ပြောပြန်တယ်။ သေချာ နားမလည်ဖြစ်နေတယ်”

“သန်လျင်ဘက်မှာတော့ လယ်ယာမြေ ဥယျာဉ်ခြံမြေ၊ စလစ်မြေ၊ ပါမစ်မြေ အစုံပဲ သမီးရဲ့၊ သေချာ လေ့လာစိစစ်ပြီးမှ ဝယ်ဖို့လိုတယ်။ ဘယ်လိုဖြစ်လို့ သန်လျင်ဘက်ကို မျက်စိကျသွားရတာလဲ၊ နေဖို့ရည် ရွယ်တာလား”

“သမီးတို့အခုနေတဲ့ တိုက်ခန်းကလည်း အဆောက်အအုံတစ်ခုလုံး ဆွေးနေပြီဆိုတော့ အန္တရာယ်ရှိလာပြီး အမေကလည်း အသက်ကြီးလာပြီဆိုတော့ ငါးထပ်ကိုတက်ဖို့ အဆင်မပြေတော့ဘူး”

“မြေနဲ့အိမ်နဲ့ကတော့ ကောင်းပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သန်လျင်ဘက်ဆိုတော့ သမီးတို့အလုပ်နဲ့ အဆင်ပြေ ပါ့မလား”

“သူလုပ်နေတဲ့ ကုမ္ပဏီက သန်လျင်ဘက်မှာလုပ်ငန်းတွေရှိတယ်” တူမဖြစ်သူက သူ၏ ခင်ပွန်းဘက်သို့ လှည့်၍ ရှင်းပြပါသည်။

“ဒါဆိုရင်တော့ အဆင်ပြေတာပေါ့။ နေရာကို သွားကြည့်ပြီးပြီလား၊ အခြေအနေက ဘယ်လိုရှိသလဲ”

“ပေ ၄၀ x ပေ ၆၀ အကွက် ရိုက်ထားတဲ့ မြေကွက်တွေဖြစ်တယ်”

“ဒါဆိုရင် လယ်ယာမြေတွေအနေနဲ့ပဲ ရှိဦးမယ်ထင်တယ်။ သန်လျင် မြို့ကြေးတိုင်မြေစာရင်းရုံးဝိုင်းထဲမှာပဲ ထင်တယ်။ လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲရေးရုံးရှိတယ်။ အဲဒီကို သွားရောက်စုံစမ်း ဖို့တော့ လိုမယ်”

“ဟုတ်ကဲ့ ကျွန်တော်တို့ရောက်ခဲ့ပါတယ်။ မြို့သစ်စီမံကိန်းတော့ရှိတယ်။ အဲဒီလယ်ယာမြေတွေကို အခြား နည်းဆောင်ရွက်ခွင့်လျှောက်ထားတယ်လို့ သိရတယ်။ ဒါကြောင့် မြေကိုအကွက်ရိုက်ပြီး ရောင်းနေတာ ဦးလေး”

“အခြားနည်းနဲ့ လျှောက်ထားတာက ပုံစံ (၇) ထုတ်ပေးထားတဲ့ သူက လျှောက်တာလား။ မြို့သစ်စီမံ ကိန်းရှိလို့ နိုင်ငံတော်အစိုးရကဘဲ အခြားနည်းနဲ့ ဆောင်ရွက်ခွင့်လျှောက် တာလားဆိုတာ ကွဲပြားသိဖို့လိုလိမ့်မယ်”

“ပုံစံ (၇) ဆိုတာက လယ်ယာမြေလုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ချပေးတဲ့ လက်မှတ်ဖြစ်တယ်။ မကြာသေးမီအချိန်က မန်္တလေးတိုင်းလွှတ်တော် အစည်းအဝေးမှာ မန္တလေးတိုင်းဝန်ကြီးက လယ်ယာမြေပေါ်မှာ အကွက်ချ ရောင်းနေကြတယ်။ လယ်ယာမြေအပြင် သစ်တောမြေနှင့် မြေလွတ်မြေ ရိုင်းတွေမှာ အကွက်ရိုက်ရောင်းချမှုရှိ နေတယ်။ ဒါဟာ ဥပဒေအရ ဘယ်လိုမှ မကိုက်ညီဘူး။ မသမာသူတွေ လုပ်ဆောင်နေတာကို အမြန်ဆုံးဟန့် တားသွားမှာပါ။ လက်ရှိလုပ်နေသူတွေကိုလည်း ရပ်တန့်ဖို့ပြောကြားလိုကြောင်း ရှင်းလင်းသွားတာရှိတယ်။ ဒါကြောင့် မန္တလေးတိုင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘူး။ တစ်နိုင်ငံလုံးမှာ ဖြစ်နိုင်တာဖြစ်လို့ ဝယ်ရင် သတိထားဝယ်ဖို့ လိုလိမ့်မယ်”

“စလစ်မြေဆိုတာက ဘယ်လိုလဲ ခင်ဗျာ”

“စလစ်မြေဆိုတာ အိမ်ဆောက် လုပ်နေထိုင်ခွင့်ရထားတဲ့ မြေဖြစ်တယ်။ အခုမြေက စလစ်မြေမဟုတ် သေးဘူး”

“အခုရောင်းတဲ့သူက မြေကွက် ရဲ့ ပုံစံ (၇) လုပ်ပိုင်ခွင့်စာရွက်မိတ္တူတော့ရမယ်ပြောတယ်”

“ဘယ်နှဆင့်လက်လွှဲပြောင်း ထားသလဲဆိုတာ ရှိလိမ့်မယ်။ တိုက်ရိုက် အမည်ပေါက်သူက ရောင်းတာလား”

“နှစ်ဆင့်ရှိတယ်ပြောပါတယ်။ အဆင့်ဆင့်စာချုပ်တွေတော့ရမယ် ပြောပါတယ်”

“စာချုပ်အဆင့်ဆင့်က မူရင်းရဖို့ လိုလိမ့်မယ်”

“ရောင်းသူက ပိုခိုင်မာအောင် ပုံစံ (၇) ရထားသူထံက ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာရယူထားသူနဲ့ စာချုပ် ချုပ် ပေးပါမယ်လို့ ပြောပါတယ်”

“တစ်ခုရှိတာက ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာက စာချုပ်စာတမ်းရုံးမှာ ပြုလုပ်ထားတဲ့ ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာဖြစ်ဖို့ လိုတယ်”

“တချို့ကပြောတော့ လယ်ယာ မြေဥပဒေအရ လယ်ယာမြေတွေကို ခွဲစိတ်ရောင်းခွင့်ရှိတယ်လို့ ပြောတယ် ဟုတ်ပါသလား”

“မှန်ပါတယ်။ အဲဒါက လယ်ယာမြေကို အားလုံးဖြစ်စေ၊ တစ်စိတ် တစ်ပိုင်းဖြစ်စေ၊ လယ်ယာမြေ၏ လုပ် ပိုင်ခွင့်ကို ရောင်းချခြင်းဖြစ်တယ်။ မြေကွက်ကို ရောင်းချခြင်းမဟုတ်ဘူး။ လယ်ယာမြေဥပဒေပုဒ်မ – (၁၂) မှာ လယ်ယာမြေ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ရောင်းချ၊ ပေါင်နှံ၊ ငှားရမ်း၊ လွှဲပြောင်း၊ လဲလှယ်ပေးကမ်းခြင်းပြုရာမှာ ကြေး တိုင်နှင့် မြေစာရင်း ဦးစီးဌာနက သတ်မှတ်ထားသည့် တံဆိပ်ခေါင်းခွန်နှင့် စာချုပ်စာတမ်းမှတ်ပုံတင်ခတို့ကို ပေးဆောင်၍ မြို့နယ်ကြေးတိုင်နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာနရုံးမှာ မှတ်ပုံတင်ရမည်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်”

“ဒါဆိုရင် ဘယ်အချိန်မှ လယ်ယာမြေတွေကို အကွက်ရိုက်ရောင်းချ ခွင့်ရှိပါသလဲ”

“လယ်ယာမြေကို အခြားနည်း သုံးစွဲခွင့်ပြုသည့်အမိန့်စာရမှ မြေကွက်ကို တရားဝင်ခွဲစိတ်ရောင်းချခွင့်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်”

“ခွင့်ပြုချက်မရသေးဘဲ ရောင်း ချရင် ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်ပါသလဲ”

“လယ်ယာမြေဥပဒေပုဒ်မ – ၁၂ (ဆ) မှာ လယ်ယာမြေလုပ်ပိုင်ခွင့် ရရှိသူသည် လယ်ယာမြေကို ခွင့် ပြုမိန့်မရဘဲ အခြားနည်းသုံးစွဲခြင်း မပြုရလို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်”

“အရေးယူတဲ့အပိုင်းက ဘယ် လိုရှိပါသလဲ”

လယ်ယာမြေဥပဒေပုဒ်မ – (၁၉) မှာ ဤဥပဒေပုဒ်မ (၁၂) ပါ စည်းကမ်းချက်အားလုံးကိုဖြစ်စေ၊ စည်းကမ်းချက် တစ်ခုခုကိုဖြစ်စေ လိုက်နာရန် ပျက်ကွက်လျှင် ဝန်ကြီးဌာနက ဤကိစ်္စအလို့ငှာခန့်အပ် သည့် လယ်ယာမြေစီမံ ခန့်ခွဲမှုအဖွဲ့သည် ဤဥပဒေနှင့်နည်းဥပဒေများနှင့်အညီ စုံစမ်းစစ်ဆေးပြီးနောက် အောက်ပါအမိန့် တစ်ရပ်ကိုဖြစ်စေ၊ တစ်ရပ်ထက်ပို၍ဖြစ်စေ ချမှတ်နိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်””

“အဲဒီအမိန့်တွေက ဘယ်လိုပါလဲဦး။ မြေက ဖယ်ရှားပေးဖို့ ရှိပါသလား”

“အေး …(က) သတ်မှတ်သည့် ဒဏ်ကြေးငွေပေးဆောင်စေခြင်း။ (ခ) မူလသတ်မှတ်ထားသည့် နည်းလမ်းအတိုင်း လယ်ယာမြေကို ဆောင်ရွက်စေခြင်း။ (ဂ) လယ်ယာမြေပေါ်မှ နှင်ထုတ်ထိုက်သူများကို နှင်ထုတ်ခြင်း၊ (ဃ) လယ်ယာမြေပေါ် တွင် ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ ဆောက်လုပ်ထားသော အဆောက်အအုံများကို ဖယ်ရှားခြင်းများပြုလုပ်နိုင်တယ်လို့ သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်”

“ဒါဆိုရင် လယ်ယာမြေကို အခြားနည်းနဲ့ အသုံးပြုခွင့်မရမီ မြေ ကွက်ရိုက်ပြီး အဆောက်အအုံ ဆောက်ခဲ့ရင် ဥပဒေနဲ့ မညီဘူးပေါ့”

“မှန်ပါတယ်။ လယ်ယာမြေကို အခြားနည်းဖြင့် အသုံးပြုခွင့်ရမှ ဝယ်ရင်တော့ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်သေချာနိုင်တာပေါ့။ ဒါပေမယ့် အဲဒီအချိန်ဆိုရင် မြေကွက်စျေးကတက်သွားနိုင်တာမို့ အခြားနည်းနဲ့ လျှောက်ထားဆဲ လယ်ယာ မြေလို့ ပြောဆိုချက်ကို စွန့်စားဝယ်နေတာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် သက်ဆိုင်ရာ လယ်ယာမြေစီမံခန့်ခွဲရေးရုံးမှာ သေချာစုံစမ်းပြီးမှ ဝယ်ပါ” ဟု အကြံပေးလိုက်ပါသည်။

ထီယု (ဥပဒေအတိုင်ပင်ခံ)

Credit to: ဈေးကွက်ဂျာနယ်