“ကြေအေးဒီကရီချမှတ်ထားတဲ့ မြေနဲ့ အိမ်ကို ဝယ်ရင်ဖြစ်ပါသလား” ဟု မိတ်ဆွေတစ်ဦး၏ သမီးဖြစ်သူက စာရေးသူထံ လာရောက်တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါသည်။

“ဥပဒေအရတော့ ပြေငြိမ်း ဒီကရီလို့ ခေါ်တာပေါ့။ ပစ္စည်းပိုင်ဆိုင်ခွင့်နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အမှုတွေမှာ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းပြီးခွဲဝေတဲ့အပေါ် တရားရုံးက အတည်ပြုချမှတ်ပေးတဲ့ အမိန့်ဒီကရီဖြစ်တယ်”

“တချို့ကပြောတော့ ဥပဒေအတိုင်းရပိုင်ခွင့်ရှိတဲ့ အချိုးအစားမဟုတ်ဘဲ နှစ်ဖက်ညှိနှိုင်းလို့ရရှိတဲဲ့ အချိုးအစား ဝေစုဖြစ်လို့ တရားမဝင်ဘူးဆိုတာ ဟုတ်ပါသလား”

“ရှင်းအောင်ပြောရမယ်ဆိုရင် တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ ကိုမင်းလွင်နှင့် မောင်သန်းနိုင် ၂၀၀၅ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတရားစီရင်ထုံး စာမျက်နှာ – ၁၂၇ အမှုမှာ ပြေငြိမ်း ဒီကရီဆိုသည်မှာ သဘောတူပြေငြိမ်း ချက်ပါ စည်းကမ်းချက်များကို မှတ်တမ်းတင်ထားချက်နှင့်အညီ ဒီကရီချမှတ်ပေးခြင်းဖြစ်သည်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်”

“ဒါဆိုရင် အမှုမပြီးမီ နှစ်ဖက်ရဲ့ သဘောတူညီချက်ကို တရားသူကြီးထံ တင်ပြရတဲ့ သဘောပေါ့”

“ဟုတ်ပါတယ်။ နှစ်ဖက်သဘောတူ ကတိစာချုပ်တစ်ခုချုပ်ဆိုရပါတယ်။ အဲဒီကတိစာချုပ်ထဲမှာ ဘယ်ပစ္စည်းကို မည်သူက ရယူမယ်။ မြေကွက်ဆိုရင်လည်း ဘယ်အပိုင်းကို မည်သူက ရယူမယ်။ ဝေစုအဖြစ် အချိုးကျဘယ် လောက်ရယူမယ်။ ပစ္စည်းကို ရောင်းချမယ်ဆိုရင် မည်သူက ဘယ်နှပုံအချိုးကျရယူမယ်ဆိုတဲ့အချက်တွေကို အတိအကျကတိ စာချုပ်မှာဖော်ပြပြီး သဘောတူလက် မှတ်ရေးထိုး ချုပ်ဆိုရပါမယ်။ အနည်းဆုံးအသိသက် သေနှစ်ဦးလက်မှတ် ရေးထိုးရပါတယ်။ အဲဒီကတိစာချုပ်ကို တရားသူကြီးထံ တင်ပြပြီး ကတိ စာချုပ်ပါအတိုင်း ခွဲဝေကြောင်း အမိန့်ချမှတ်ပေးပါရန် လျှောက်ထား ရပါတယ်”

“ဟုတ်ကဲ့ပါ။ အခုကိစ္စက ပထမအိမ်ထောင်က သားသမီးနဲ့ နောက်အိမ်ထောင်နဲ့ရတဲ့ သားသမီးအမွေခွဲတာ ဆရာ”

“ဖခင်က နောက်အိမ်ထောင်ပြုတာလား၊ မိခင်က နောက်အိမ်ထောင်ပြုတာလား”

“ဖခင်က နောက်အိမ်ထောင်ပြုတာ ဆရာ”

“ဒါဆိုရင် ဖအေတူ မအေကွဲ သားသမီးတွေပေါ့”

“ဟုတ်ပါတယ် ဆရာ။ ပထမ အိမ်ထောင်နဲ့က သားနှစ်ယောက်ဖြစ်ပြီး နောက်အိမ်ထောင်နဲ့က သမီး တစ်ယောက်မွေးဖွားတယ် ဆရာ”

“မိဘတွေက သက်ရှိထင်ရှား မရှိကြတော့ဘူးလား”

“ဟုတ်ကဲ့ ဆရာ။ မိခင်ဖြစ်သူက နောက်မှကွယ်လွန်တယ်လို့ ပြောပါတယ်”

ဒါဆိုရင် အခုရောင်းမယ်ဆိုတဲ့ အိမ်ကဘယ်သူနေလဲ။ ဖခင်နောက် အိမ်ထောင်ပြုမှ တိုးပွားလာတဲ့ လက် ထက်ပွားပစ္စည်းလား”

“မဟုတ်ဘူး ဆရာ။ ဖခင်ဖြစ်သူ ပထမအိမ်ထောင်နဲ့ကတည်းကနေတဲ့ အိမ်လို့ ပြောပါတယ်”

“ဒါဆိုရင် ဖခင်ရဲ့ ပါရင်းပစ္စည်းလို့ ဆိုရမှာပေါ့။ စီရင်ချက်မပါလာတော့လည်း မိန်းကလေးပြောတဲ့အတိုင်း သုံးသပ်ဆွေးနွေးနေရတာပေါ့ကွယ်”

“သူတို့ပြောစကားအရတော့ သားနှစ်ဦးလုံးကလည်း မူလကအခု အိမ်မှာပဲ အတူနေကြတာ ဆရာ။ နောက်ပိုင်းအိမ်ထောင်ကျသွားမှ အိမ် ခွဲသွားကြတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ အစ်ကိုကြီးဖြစ်သူက အစိုးရဝန်ထမ်း ဆိုတော့ နယ်မှာပဲ တာဝန်ကျနေတယ်လို့ ပြောတယ်“

“အခု ကိစ္စမှာ ဘယ်သူက ဘယ်သူ့ကို တရားစွဲအမွေတောင်းတာလဲ သိလား”

“သားအလတ်က တောင်းတာလို့ သိရပါတယ်”

“အခု ဘယ်လိုညှိနှိုင်းပြီး ပြေငြိမ်း ဒီကရီရခဲ့တာလဲ”

“အစ်ကိုကြီးဖြစ်သူက ကြားဝင်ညှိပြီး သုံးပုံတစ်ပုံခွဲဝေယူဖို့ သဘောတူခဲ့တယ်။ အစကတော့ အလတ် ဖြစ်သူက သိပ်မကျေနပ်ဘူးလို့ပြောတယ်။ နောက်မှ လက်ခံလိုက်တာလို့ ပြောပါတယ်”

“အင်းပေါ့လေ၊ မောင်နှမချင်းဆိုတော့ နစ်နာတယ်လို့ မရှိသင့်တော့ဘူးပေါ့”

“တကယ်လို့ တစ်ယောက်ယောက်က အရောင်းအဝယ်သဘော မတူဘူးဆိုရင် ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်သလဲ။ အခုမှ ရောင်းဖိုးငွေထဲက ပိုတောင်းရင် ဖြစ်နိုင်ပါသလား”

“အဲဒီလိုတော့ မရတော့ဘူး။ တရားရုံးမှ ပြေငြိမ်းဒီကရီရယူပြီးဖြစ် တဲ့အတွက် အဲဒီတရားရုံးရဲ့ ဒီကရီအ တိုင်း လိုက်နာကြရမှာဖြစ်ပါတယ်။ မလိုက်နာရင်တော့ အဲဒီပြေငြိမ်း ဒီကရီအတိုင်း ရောင်းချပေးပြီးခွဲဝေ ပေးပါရန် မူလသက်ဆိုင်ရာ တရားရုံး မှာ နစ်နာသူက လျှောက်ထားတောင်း ဆိုနိုင်ပါတယ်”

“အဲဒီလိုဆိုရင်တော့ တရားရုံးက လေလံပစ်ပြီး ရောင်းချပေးမှာ မဟုတ်လား ဆရာ”

“မှန်ပါတယ်။ တရားရုံးကတော့ ပြေငြိမ်းဒီကရီအတိုင်း မြေနဲ့အိမ်ကို လေလံပစ်ရောင်းချကာ တရားရုံး စရိတ် နုတ်ပြီး ကျန်ငွေပေါ်မှာ အချိုးကျ ခံစားခွင့်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်”

“ဒါဆိုတော့လည်း ဆရာရယ်။ အပြင်မှာပဲ ညှိနှိုင်းရောင်းချခွဲဝေလိုက်တာက ပိုအဆင်ပြေနိုင်တာပေါ့”

“ခက်နေတာက ညီမအငယ်က ပေ ၂၀x ပေ ၆၀ ကိုပဲ ရောင်းချင်တယ်။ ကျွန်မတို့ကလည်း ပေ ၄၀ x ပေ ၆၀ အပြည့်ဝယ်ဖို့ ပြောထားတယ်။ အဲဒီမှာ အဆင်မပြေဖြစ်နေလို့ ဆရာ”

“ဒီလိုကိစ္စတွေမှာ လက်ရှိနေထိုင် သူထံမှာ ပြဿနာတစ်စုံတစ်ရာဖြစ် လေ့ရှိတတ်တယ်။ သူတို့ကလည်း ဒီရပ်ကွက်၊ ဒီနေရာမှာ နေသားကျနေပြီဖြစ်လို့ အခြားနေရာသစ်ကို မပြောင်းရွှေ့ချင်ကြဘူး။ အခုရောင်းဖို့ လုပ်နေသူက အလတ်လူမဟုတ်လား”

“ဟုတ်ပါတယ် ဆရာ။ ငွေအလိုက်အမ်းဖို့ဆိုတာလည်း ညီမက သိပ်မလွယ်ဘူး”

“ညှိနှိုင်းလို့မရရင်တော့၊ အလတ်လူက တရားရုံးမှာ ဒီကရီအ တည်ပြုပေးပါလို့ လျှောက်ထားပြီး ဇာရီမှု ဖွင့်လာနိုင်တာပေါ့”

“ဒါကြောင့်မို့ သမီးက ဘာဆက်လုပ်ရမလဲလို့ ဆရာ့ဆီတိုင်ပင်တာပါ”

“ညီမဖြစ်သူက အိမ်ကဆင်းပေးဖို့ အခြေအနေပုံစံမရှိရင်တော့ နောက်ဆုတ်လိုက်တာကောင်းလိမ့်မယ်။ အရောင်းအဝယ်ကတိစာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီးမှ အိမ်ကဆင်းမပေးရင် အခက်အခဲရှိသွားနိုင်တယ်။ အမှုအခင်း ဖြစ်လာနိုင်တယ်”

“ကျွန်မလည်း စဉ်းစားရအတော်ခက်သွားတယ်”

“တစ်ခုတော့ရှိတာပေါ့။ အလတ်လူက ဘယ်လိုနည်းနဲ့ဖြစ်ဖြစ် ရောင်းမှာဖြစ်တယ်။ ဒါမှသူ့ဝေစုရမှာကိုး။ ဒါကြောင့် ညီမဖြစ်သူက တင်းခံနေရင် တရားစွဲဆိုပြီး လေလံပစ်တဲ့အထိ ဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်တယ်။ အဲဒီအခါကြမှ လေလံဝင်ယူပြီးအရ ယူလိုက်ရင်တော့ ဖြစ်ပါတယ်”

“အဲဒီမှာကျတော့ အိမ်မှ မဆင်း ပဲနေလို့ မရဘူးလား”

“မြေနဲ့အဆောက်အအုံမှ ဖယ်ရှားမပေးရင် တရားရုံးက တာဝန်ယူဆောင်ရွက်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်”ဟု ဆွေးနွေး လိုက်ပါသည်။

ထီယု (ဥပဒေအတိုင်ပင်ခံ)

 

Credit to: ဈေးကွက်ဂျာနယ်