“ဆရာ့ရဲ့ စာမူတွေကို facebook မှာ မကြာမကြာတွေ့ပါတယ်။ ဗဟုသုတရပါတယ် ဆရာ။ တစ်နေ့က …”

“တစ်နေ့က ဘာဖြစ်ခဲ့လဲ” စာရေးသူက လူငယ်လေး၏ စကားကို ဖြတ်၍ မေးလိုက်မိပါသည်။

“ဒီလိုပါ ဆရာ။ ဆရာ့ရဲ့ ဆောင်းပါးအောက်မှာ comment တစ်ခုကို ဖတ်လိုက်ရတယ်”

“ပြောပါဦး စိတ်ဝင်စားစရာ”

“အိမ်မြေပိုင်ရှင်က ကွယ်လွန်သွားပြီ။ ကျန်တဲ့သူဆီက ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာယူထားပြီး ဝယ်လိုက်တာ ဆရာ။ အမည်ပေါက်ရဖို့ ဘယ်လိုဆောင်ရွက်ရမလဲလို့ မေးထားတယ်။ ကျွန်တော် ကိုယ်တိုင်လည်း ကိုယ်စား လှယ်လွှဲစာယူပြီး ဝယ်ထားတဲ့ မြေကွက်ရှိလို့ ဆရာ့ဆီလာရောက် ဆွေး နွေးတာပါ”

“မောင်ရင့် ပြောစကားအရဆိုရင်တော့ အိမ် မြေ အမည်ပေါက်ပိုင်ရှင်က ကွယ်လွန်သွားပြီ။ ကျန်ရစ်သူ ဆီက ဝယ်တဲ့သဘောတွေ့ရတယ်။ ကျန်ရစ်တဲ့သူဆိုတာက ကွယ်လွန်သွားသူနဲ့ ဘယ်လိုဆွေမျိုးတော်စပ်ပါသလဲ”

“ဟုတ်တယ် ဆရာ၊ အဲဒီအချက် လိုနေတယ်။ ကျွန်တော် ဝယ်လိုက်တဲ့ မြေကွက်ကတော့ မြေရှင်ရဲ့ သား ဆီက ကိုယ်စားလှယ်စာယူထားတာ ဆရာ”

“ကိုယ်စားလှယ်စာဆိုတာက ကိုယ်စားလှယ်စာပေးသူကိုယ်စား လက်မှတ်ရေးထိုးပိုင်ခွင့်၊ တရားရုံး အပါအဝင် အစိုးရရုံးအသီးသီးမှာ ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာပေးသူ ကိုယ်စားသွားရောက်ပိုင်ခွင့်၊ ပြောပိုင်ခွင့်၊ အရေးဆိုပိုင်ခွင့် တွေကို ဆောင်ရွက် ခွင့် ပေးထားတာဖြစ်တယ်”

“ဒါဆိုရင် ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာ ရရုံနဲ့ အဲဒီမြေကွက်ပိုင်ရှင်ဖြစ်မလာနိုင်ဘူးပေါ့”

“ပိုင်ရှင်အဖြစ် လွှဲပြောင်းပေးတာ မဟုတ်ဘူး။ မြေပိုင်ရှင်ရဲ့ ကိုယ်စား ဆောင်ရွက်ခွင့်သာပေးခြင်းဖြစ် တယ်။ ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာပေးရုံနဲ့ မြေပိုင်ရှင်ဖြစ်မလာဘူး”

“ဒါဆိုရင် ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာယူထားတဲ့ ကျွန်တော်က မြေပိုင်ရှင် ဖြစ်မလာဘူးပေါ့”

“မှန်ပါတယ်။ ကိုယ်ကသာမြေ ပိုင်ရှင်ကိုယ်စားလွှဲပြောင်း ရောင်းချပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူဖြစ်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ မြေပိုင်ရှင်ကိုယ်တိုင်က ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာပေးထားတယ်ဆိုရင်တော့ ပြဿနာအထူးမရှိပေမယ့် မြေပိုင်ရှင် ကွယ်လွန်သွားပြီဆိုရင်တော့ ပြဿနာ ရှိနိုင်တယ်”

“အခုကိစ္စက မြေပိုင်ရှင်ရဲ့သားဖြစ်သူက ကျွန်တော့်ကို ကိုယ်စားလှယ်စာပေးထားတာ ဆရာ”

“ရှင်းအောင်ပြောရရင် ဒီနေရာမှာ နှစ်ပိုင်းရှိတယ်။ မြေကွက် အမည်ပေါက်အိမ်မြေပိုင်ရှင်ကိုယ်တိုင်က ဝယ်သူကို ကိုယ်စားလှယ်စာပေးထားခြင်းနဲ့ မြေကွက်ပိုင်ရှင် ကွယ်လွန်ထားတဲ့အတွက် အမွေဆက်ခံသူက ဝယ်သူကို ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာပေးထားခြင်းဖြစ်တယ်”

“မြေပိုင်ရှင်ရဲ့သားဖြစ်သူဆီက ကိုယ်စားလှယ်စာရယူထားတာဆိုတော့ တရားဝင်တယ် မဟုတ်လား ဆရာ”

“ဒီနေရာမှာ မြေကွက်အမည်ပေါက်က ဖခင်ဒါမှမဟုတ် မိခင်အမည်ပေါက်ဖြစ်မယ်ဆိုရင် အမည်ပေါက်မိဘ တစ်ဦးဦး ကွယ်လွန်သွားတော့ ကျန်ရစ်သူဇနီး ဒါမှမဟုတ် ခင်ပွန်းက မြေကွက်ကို အမွေဆက်ခံပိုင် ဆိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ကျန်ရစ်သူထံက မြေကွက်ကို ဝယ်ပြီးကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာယူထားတာမျိုးလည်း ရှိတယ်။ ကျန်ရစ်သူက မြေကွက်အမည်ပေါက် ပြောင်းထားပြီးဖြစ်ဖို့တော့လိုတယ်။ ဒီအချက်က အရေးကြီးပါတယ်။ တချို့ကြတော့ မိဘနှစ်ဦးလုံး ကွယ်လွန်သွားလို့ သားသမီးဆီက ဝယ်တာမျိုးရှိတယ်”

“ကျွန်တော့် ကိစ္စမျိုးပေါ့ ဆရာ”

“မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျန်ရစ်သူသားသမီးက တစ်ဦးတည်း မွေးဖွားထားတဲ့ သားသမီးဖြစ်ရင်တော့ သူ့ဆီက ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာယူထားရင် အခက်အခဲမရှိပေမယ့် မွေးဖွားထားတဲ့ သားသမီးက နှစ်ဦးနဲ့အထက် ဖြစ်နေရင် တော့ အားလုံးသဘောတူမှ အရောင်းအဝယ်လို့ရမှာ ဖြစ်တယ်”

“တစ်ခုတော့ ရှိတယ် ဆရာ၊ မြေကွက်အမည်ပေါက်က ဖခင်အမည်ပေါက်ပဲ ရှိသေးတယ်။ သားအမည် မပြောင်းရသေးတော့ ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာယူထားတာ အဆင်ပြေပါ့မလား ဆရာ”

“အမှန်တော့ – ကွယ်လွန်သူအမည်ပေါက် မြေကွက်ကို ဝယ်ရင် မိမိအမည်ပေါက်ရဖို့ အဆင့်ဆင့် ဆောင် ရွက်ရမယ့် သတ်မှတ်ချက်တွေရှိတယ်”

“ဟုတ်ကဲ့ ဆရာ။ အဲဒီအချက် လေးတွေ သိပါရစေ”

(၁) အချက်က၊ အရောင်းနဲ့ အမွေဆက်ခံပိုင်ဆိုင်ဖို့ဆိုပြီး မြေပုံ မြေရာဇဝင် (၂) မျိုးကူးယူရပါမယ်။

“ကျွန်တော်က သားထံက ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာယူထားတော့ လျှောက်လို့ရပါသလား။ သားကိုယ်တိုင်က လျှောက်ရမှာလား”

“စရန်ပေးစာချုပ် ချုပ်ဆိုပေးကတည်းက လိုအပ်တဲ့ မြေပုံ မြေရာဇဝင်ကို ရောင်းသူက ကူးယူပေးရမယ်။ လိုအပ်ရင် စာချုပ်စာတမ်းရုံးကို လိုက်ပါဆောင်ရွက်မယ်ဆိုတဲ့ ကတိထည့်ပြီး ချုပ်ဆိုလေ့ရှိတယ်”

“အဲဒီလိုတော့ စာချုပ်မှာ ရေးမထားဘူး။ သူက လုပ်မပေးနိုင်လို့ ကျွန်တော့်ကို ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာ ပေးလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်”

“ကျန်ရစ်သူဟာ တစ်ဦးတည်းသော သားဖြစ်နေလို့ မောင်ရင်က သူ့ကိုယ်စားအမွေဆက်ခံသူအဖြစ် လျှောက် ထားလို့ ရပါတယ်”

“ဆရာပြောထားသလို ကွယ်လွန်သူမြေအမည်ပေါက်ရဲ့ ဇနီး၊ ဒါမှမဟုတ် ခင်ပွန်းဖြစ်သူထံက ကိုယ်စားလှယ် စာရယူထားရင်လည်း ရတယ်ပေါ့နော်”

“ဒါပေမယ့် ကျန်ရစ်သူ ဇနီးသို့ မဟုတ် ခင်ပွန်းဟာ တစ်ဦးတည်းသော ဇနီးသို့မဟုတ် ခင်ပွန်းဖြစ်ကြောင်း ကျမ်းကျိန်လွှာပြုလုပ်ဖို့တော့ လိုတယ်”

ဟုတ်တယ် ဆရာ၊ တချို့က ဇနီးနှစ်ယောက် သုံးယောက်ရှိတတ်ကြတာကိုး။ အိမ်ထောင်ကြီးချင်းလည်း အိမ်ထောင်ကျတာမျိုးရှိတတ်ပါတယ်။

“ဒါကြောင့် နံပါတ် (၁) အချက်ဖြစ်တဲ့ မြေပုံမြေရာဇဝင်ကူးတဲ့အခါမှာ သားသမီးများဖြစ်ရင် အမွေ ဆက်ခံသားသမီးများဖြစ်ကြောင်း ကျမ်းကျိန်ကတိသစ္စာပြုလွှာနဲ့ အမွေဆက်ခံသူသားသမီးများ ဒါမှမဟုတ် ဇနီး သို့မဟုတ် ခင်ပွန်းဖြစ်ကြောင်း သိရှိသူနှစ်ဦးရဲ့ ကျမ်းကျိန်လွှာကိုပါ ပူးတွဲလျှောက်ထားရမှာဖြစ်ပါတယ်”

“အဲဒီအချက်တွေ ပြည့်စုံမှ မြေ ပုံထုတ်ပေးမှာ မဟုတ်လား ဆရာ”

“မှန်ပါတယ်။ မြေပုံရပြီဆိုရင် နံပါတ် (၂) အချက်အနေနဲ့ အရောင်း အဝယ်မှတ်ပုံတင်စာချုပ် ချုပ်ဆိုရပါတယ်။ မချုပ်ဆိုမီ အခွန်ရုံးမှာ ဝယ်ခွန်ဆောင်ဖို့ လျှောက်ထားပြီး ဝယ်ခွန် အရင်ဆောင်ရပါတယ်”

“မှတ်ပုံတင်စာချုပ် ချုပ်ဆိုရာမှာ ရောင်းသူဝယ်သူအနေနဲ့ ကိုယ်စားလှယ်စာရသူက ဘယ်နေရာမှာ လက်မှတ်ရေးထိုးရပါသလဲ ဆရာ”

“အခုကိစ္စမှာတော့ သားဖြစ်သူ ကိုယ်တိုင်ဆောင်ရွက်ပေးမယ်ဆိုရင် နံပါတ် (၃) အချက်အနေနဲ့ မြေပုံမြေ ရာဇဝင် အခွန်ဆောင်ပြီးကြောင်း စတဲ့ စာရွက်စာတမ်းများနဲ့အတူ အမွေဆက်ခံပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ကြေညာ စာချုပ်မှာ သားဖြစ်သူကလက်မှတ်ရေးထိုးမယ်။ ပြီးရင် အရောင်းစာချုပ်မှာ ရောင်းသူအဖြစ် အမွေဆက်ခံသူ သားက လက်မှတ်ရေးထိုးပြီး ဝယ်သူအဖြစ် မောင်ရင်က လက်မှတ်ရေးထိုးမှတ်ပုံတင်စာချုပ် ပြုလုပ်ချုပ်ဆိုရမှာ ဖြစ်တယ်”

“စာချုပ်စာတမ်း မှတ်ပုံတင်ရုံးမှာ ချုပ်ဆိုရမှာပေါ့ ဆရာ”

“မှန်ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာ ကိုယ်စားလှယ်စာရသူအနေနဲ့ ရောင်းတဲ့ သားဖြစ်သူကိုယ်စား လက်မှတ်ရေး ထိုးရင်တော့ ဝယ်သူအဖြစ်အခြား တစ်ဦးတစ်ယောက်ကို ထားရမှာဖြစ်တယ်။ ကိုယ်စားလှယ်စာရသူက ဝယ် သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ခွင့်မရပါဘူး”

“ဒါဆိုရင် ကျွန်တော်က သားဖြစ် သူကိုယ်စားလက်မှတ်ထိုးရင် ရောင်းသူဖြစ်သွားပြီး ဝယ်သူမဖြစ်တော့ဘူးပေါ့။ မြေကွက်အမည်ပေါက်လည်း ဝယ်သူအမည်က ပိုင်ရှင်ဖြစ်သွားမှာပေါ့”

“မှန်ပါတယ်။ နံပါတ် (၄) အချက်အနေနဲ့ မှတ်ပုံတင်အရောင်းအ ဝယ်စာချုပ်ချုပ်ပြီးရင်တော့ မြေကွက် ကို ဝယ်သူအမည်ပေါက် ပြောင်းဖို့ သက်ဆိုင်ရာ မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီမှာ လျှောက်ရပါမယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာရယူတဲ့အခါမှာ အမှန်တကယ် ဝယ်ယူ အမည်ပေါက်လိုသူက ကိုယ်စားလှယ် လွှဲစာကို အိမ်မြေပိုင်ရှင်ထံက မယူပဲသင့်တော်သူတစ်ဦးတစ်ယောက်က ရယူပါ”လို့ အထူးသတိပေးဆွေးနွေး လိုက်ပါသည်။

ထီယု (ဥပဒေအတိုင်ပင်ခံ)

Credit to: ဈေးကွက်ဂျာနယ်