“မှန်ပါတယ်။ ပစ္စည်းလက် ဝယ်ရရှိထားပေမယ့် ဥပဒေနဲ့အညီ တရားဝင်ပိုင်ဆိုင်ခွင့်အတွက် ဆောင်ရွက်ပေးရမယ့် တာဝန်၊ ဝယ်ယူ သူ ဘက် ကလည်း ပစ္စည်း တန်ဖိုး ပေးချေရမည့် အခြေအနေ၊ ဝယ်ခွန်ကိစ္စ စသည်ဖြင့် တာဝန် များကို ဖော်ပြပြီး ကတိပြု စာချုပ် အဖြစ် ချုပ်ဆိုထားကြတာပဲဖြစ် တယ်။ ကတိစာချုပ်ကတော့ သူ ငယ်ချင်းပြောသလို မှတ်ပုံတင်ဖို့မ လိုအပ်သေးဘူး။

ပါမစ်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင် – ၂

“သားသမီးနှစ်ယောက်ရှိတယ်။ တစ်ဦးစီက မြေကွက်ကိုခွဲပြီး အိမ် ဆောက်နေထိုင်ကြတယ်။ အခုရောင်းမယ်ဆိုသူက သားဖြစ်သူနေ တဲ့ အပိုင်းကို ရောင်းမှာဖြစ်တယ်”
“ခက်တာက ပါမစ်မူရင်းက အ ခြားဘက်ခြမ်းမှာ နေတဲ့ သူ့ညီမလက် ထဲမှာရှိတယ်။ သူ့လက်ထဲမှာ မိတ္တူ ဓာတ်ပုံမိတ္တူပဲရှိတယ် လို့ ပြောတယ်။ ဒါကြောင့် ဝယ်ဖို့ အဆင်ပြေပါ့မလား သိချင်တာ”

သေတမ်းစာပူးတွဲပါရှိသည့် အမွေထိန်းစာရသူထံမှ မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

သေတမ်း စာက သေပြီးမှ ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရတာဖြစ်တယ်။ မြန်မာ့ ဗုဒ်္ဓဘာသာဝင်တွေရဲ့ ပေးကမ်းခြင်း မှတ်ပုံတင် စာချုပ်က ပေးသူ မကွယ်လွန်မီမှာ စိတ်ကြည် လင်စွာနဲ့ ပေးကမ်းပြီး ပေးကမ်းသူ ကိုယ်တိုင် ပေးကမ်းခြင်းမှတ်ပုံတင် စာချုပ်မှာ လက်ဗွေနှိပ် လက်မှတ်ရေး ထိုးပေးတာဖြစ်တယ်။ လက်ခံရယူ သူကလည်း လက်ခံရရှိကြောင်း လက်ဗွေနှိပ်၊ လက်မှတ်ရေးထိုးတာ ဖြစ်လို့ စာချုပ်ချုပ်ဆိုတဲ့ ရက်ကစပြီး လက်ခံသူက ဥပဒေနဲ့အညီပိုင် ဆိုင် ခွင့်ရသွားပြီးဖြစ်တယ်”

အရောင်းအဝယ် ကတိစာချုပ်ကို ရောင်းသူနှင့် မချုပ်ဆိုဘဲ ဂရန်အမည်ပေါက်သူနှင့် ချုပ်ဆိုမည်ဆိုလျှင်

“ဂရန်အမည်ပေါက်နဲ့ တိုက်ရိုက် စာချုပ် ချုပ်ရင် အမှန်တကယ် ရောင်းသူက အမြတ်ခွန် (ရောင်းခွန်) ဆောင်ဖို့မလိုတော့ဘူးပေါ့”
“အေးပေါ့၊ ငွေပိုက်ပြီးသူက ထွက်သွားရုံပဲ၊ ဘာတာဝန်မှ မရှိ တော့ဘူး”
“ဒါဆိုရင် မှတ်ပုံတင် အရောင်းအဝယ် စာချုပ်မချုပ်မီ အရောင်းအဝယ် ကတိစာချုပ်တော့ ချုပ်ထား ဖို့လိုမှာပေါ့နော်”

မိဘများ မကွယ်လွန်မီ သားသမီးက အမွေဆိုင်ပစ္စည်းဟု ကန့်ကွက်ထားသည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“နောက်ပိုင်းမှ သိရတာက သမီး က သဘောမတူသူနဲ့ အိမ်ထောင်ပြု လို့ အမေရှိစဉ်ကတည်းက သမီးအ ဖြစ်မှ စွန့်လွှတ်ကြောင်း သတင်းစာထဲ မှာ ကြေညာထားတယ်လို့ ပြောတာပဲ၊ အမွေပြတ် စွန့်လွှတ်ထားလို့ သူနဲ့ မဆိုင်ဘူးဆိုပြီး ပြောတယ်”
“အင်းပေါ့လေ၊ နောက်ပိုင်း အမွေအဖြစ် တောင်းဆိုမှာစိုးလို့ အိမ် ကို ရောင်းလိုက်တဲ့ သဘောပေါ့”

လင်မယားကွာရှင်းပြီးနောက် ကိတ္တိမမွေးစားစာချုပ် ပြုလုပ်မွေးစားခံရသူထံမှ မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“လင်မယား ကွာရှင်းပြီးမှ မွေးစား စာချုပ်ပြုလုပ်တာမို့ တရားမဝင် ဘူးဆိုပြီး ကန့်ကွက်တာဆရာ”
“မွေးစားစာချုပ်က တရားမဝင် လို့ ကွယ်လွန်သူရဲ့ ဝေစုကို အစ်ကို ဖြစ်သူက ရထိုက်တယ်ဆိုပြီး ပြောမှာ ပေါ့”
“ဟုတ်တယ် ဆရာ၊ သူ့ရပိုင်ခွင့် မရရင် တရားစွဲမယ်ဆိုတာနဲ့ အရောင်းအဝယ် ပျက်သွားတယ်။ ဒီလို ကိစ္စရပ်မျိုးဆိုရင် ဥပဒေအရ ဘယ် လိုဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာ သိချင်လို့ ဆရာ”

တစ်ပြိုင်နက်တည်း ကွယ်လွန်သွားသည့် သားသမီးမရှိသော လင်မယားနှစ်ဦးပိုင် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“မိခင်ဖြစ်သူက အမွေထိန်းစာကို တရားရုံးမှာ လျှောက်ထားရင် လင်ယောကျ်ားဘက်က မိဘတွေကလည်း ကန့်ကွက်လျှောက်ထားမှာပဲ လေ၊ သိပ်တော့ မထူးပါဘူး။ အ ရောင်းအဝယ်ကတော့ ရပ်သွားမှာပဲ

ပြစ်မှုတစ်ခုခုနှင့် ငြိစွန်းပတ်သက်နေသည့် အိမ်နှင့်မြေကို မဝယ်မိစေဖို့

“ငွေချေဖို့ရက်ချိန်းမတိုင်မီ တစ်ပတ်ခန့်မှာပဲ အိမ်ရှင်က ဖုန်းဆက်တယ်။ နှစ်ပတ်သုံးပတ်လောက် နောက်ဆုတ်ချင်တယ်လို့ ပြောတယ်။ ဒါနဲ့ စိတ်ထဲမှာ မတင်မကျဖြစ်လို့ အိမ်ကို သွားကြည့်တော့ ချိပ်ပိတ်ခံ ထားရတာကို တွေ့လိုက်ရတယ်”

ပိုင်ဆိုင်ခွင့် မရသေးသော်လည်း လက်ဝယ်ထားခွင့်ရှိသည့် အရောင်းအဝယ် အရပ်စာချုပ်များ

“အခုကိစ္စက ဝယ်ထားသူနှစ်ဦး လုံးက မှတ်ပုံတင် စာချုပ် မချုပ်ရ သေးဘူး။ အရပ်ကတိစာချုပ်တွေနဲ့ပဲ ဝယ်ထားတာဆိုတော့ ဘယ်လိုဖြစ်နိုင် သလဲ”
“ပထမဝယ်ထားသူကလည်း အရပ်စာချုပ်နဲ့ပဲ ဝယ်ထားတယ်ဆို တော့ ဥပဒေအရ ပြောရရင်နှစ်ဦးလုံး ဥပဒေနဲ့အညီ ပိုင်ဆိုင်မှု မရသေးဘူး လို့ပဲ ပြောရမယ်”

အပျောက်စနစ်ဖြင့် တိုက်ခန်း ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

အိမ်ခြံမြေ ရောင်းဝယ်ခြင်းနှင့် ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာ သိမှတ်ဖွယ်ရာ

အထွေထွေ ကိုယ်စား လှယ်လွှဲစာ(G.P) အရ လွှဲအပ်ခြင်း ခံရသူသည် လွှဲအပ်သူ၏ လုပ်ငန်းကိစ္စအရပ်ရပ်ကို လွှဲအပ်သူ၏ ကိုယ်စား လုပ်ပိုင်ခွင့် ရရှိပေသည်။ အထူးကိုယ်စားလှယ်လွှဲ စာ (S.P) မှာမူ၊ လွှဲအပ်သူက ခွင့် ပြုထားသည့်အကြောင်းအရာ လုပ်ပိုင်ခွင့်ကိုသာ ကိုယ်စားလှယ်စာရ သူက လုပ်ပိုင်ခွင့် ရှိပေသည်။

အဘိုးအဘွားတော်စပ်သူ၏ မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

ကန့် ကွက်နိုင်ကြောင်း သတင်းစာမှာ ထည့် ကြေညာလိုက်တော့ ကန့်ကွက်သူပေါ် လာတယ်”
“ဘယ်သူက ကန့်ကွက်တာလဲ၊ ကိတ္တိမမွေးစားသားသမီးရှိလို့လား”
“အဲဒီလို မဟုတ်ဘူးဆရာ။ မြေး ဖြစ်သူက ကန့်ကွက်တာ ဆရာ”

ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အဆောက်အအုံ ဆောက်လုပ်ပြင်ဆင်ခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေသိမှတ်ဖွယ်ရာ

အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်ခြင်းလုပ်ငန်း ဆိုသည်မှာ အဆောက်အအုံတစ်ခုခုကို အ သစ်ဆောက် လုပ်ခြင်း၊ တိုးချဲ့ ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ အကြီးစား သို့မ ဟုတ် အသေးစား ပြင်ဆင်ခြင်း သို့မဟုတ် ခြံစည်းရိုးကို မည်သည့် ပစ္စည်းဖြင့် ဖြစ်စေ၊ ကာရံခြင်း၊ ဖြိုချက်ခြင်းတို့ကို ဆိုလိုသည်

အိမ်ခြံမြေတိုက်ခန်း အဝယ်မမှားစေဖို့ – ၁

ဂရန်သက်တမ်းတိုးပြီးမှသာ အရောင်းအဝယ် မှတ်ပုံတင်စာ ချုပ်ကိုချုပ်ဆိုနိုင် မည်ဖြစ် သည်။ သို့ရာတွင် တရားရုံး၏ အမိန့်ဒီဂရီအရဆိုလျှင် ဂရန်သက်တမ်းကုန်သော်လည်း မှတ်ပုံတင် အရောင်းအဝယ် စာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုနိုင်ပေသည်။

ဥယျာဉ်ခြံမြေ အိမ်ကို ဝယ်မည် ဆိုလျှင်

လွယ်လွယ်ကူကူ မှတ်သား ထားမယ်ဆိုရင်တော့ လယ်မြေ၊ ယာမြေ၊ ကိုင်းကျွန်းမြေ၊ ဟင်းသီး ဟင်းရွက် ပန်းမန်စိုက်ပျိုးတဲ့ ခြံ မြေ၊ ဥယျာဉ်မြေတို့ အားလုံး လယ် ယာမြေ အမျိုးအစားထဲမှာ ပါဝင် တယ်”
“လယ်ယာမြေဆိုရင် အ ရောင်းအဝယ် လုပ်လို့မရဘူးမ ဟုတ်လား”

အိမ်ခြံမြေတိုက်ခန်း အဝယ်မမှားစေဖို့ – ၂

ဥယျာဉ်ခြံမြေ၊ ပါမစ်မြေတို့မှာမူစာချုပ်စာ တမ်း မှတ်ပုံတင်ရုံးတွင် အရောင်း အဝယ် မှတ်ပုံတင်စာချုပ်ပြုလုပ် ချုပ်ဆိုခွင့် မပြုသည့် မြေအမျိုး အစားတွင် ပါဝင်သဖြင့် အရောင်း အဝယ် ကတိစာချုပ်- Sale Contract ဖြင့် သာ လွှဲပြောင်းဝယ်ယူကြ ပြီး ထိုမှတစ်ဆင့် ဂရန်သစ် လျှောက်ထားကြရပေသည်။

အိမ်ခြံမြေတိုက်ခန်း အဝယ်မမှားစေဖို့ – ၃

တိုက်ခန်းများဆိုလျှင် ဝယ်ထားသည်ဟုဆိုသူများက ဝင် ပေါက်တံခါးကို သော့များ ထပ်ဆင့် ခတ်ထားသဖြင့် အမှုအခင်းများ ဖြစ်ကာ အချိန်ကုန်၊ ငွေကုန်နှင့် အခက်အခဲမျိုးစုံ ကြုံကြရပေ သည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ အိမ်ခြံမြေ တိုက်ခန်းများ အဝယ်မမှားဖို့ အထူးသတိပြုသင့် ပါသည်။

တိုက်ခန်း အရောင်းအဝယ် ကတိစာချုပ်များကို မှတ်ပုံတင်ရန် လို အပ်ပါသလား

အပျောက်စနစ်ဖြင့် တိုက်ခန်းဝယ်ယူခြင်းသည် တိုက်ခန်း တွင် လက်ရှိ ငှားရမ်းနေထိုင်သူက အခြားသူတစ်ဦးအား နေထိုင်ပိုင် ခွင့်ကို တန်ကြေးသတ်မှတ်၍ လွှဲ ပြောင်းရောင်းချခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်းအားဖြင့် တိုက်ခန်းအား ပိုင်ဆိုင်ခွင့်မဟုတ်ဘဲ အပျောက် စနစ်ဖြင့် ငှားရမ်းနေထိုင်ခြင်းဖြစ် သည်။ မြေရှင်အား ငှားရမ်းနေ ထိုင်ခပေးရခြင်းဖြစ်သည်။

မိရင်းဘရင်းထံမှ အမွေဆက်ခံခွင့် ရှိ မရှိ ကိတ္တိမ မွေးစားခံရသူ၏ အခွင့်အရေး

“ဟုတ်ပါတယ်။ ဥပဒေအရ ပြောရရင် ကိတ္တိမမွေးစားစာချုပ်နဲ့ မွေးစားခြင်းဆိုတာ မွေးစားမိဘ တွေက အမွေစားအမွေခံအဖြစ် မွေးစားတာပဲဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် မိရင်းဖရင်းရဲ့ အမွေကို ခံစားခွင့် မရှိဘူးလို့ ပြဋ္ဌာန်းထားတယ်။ ဒါ ပေမယ့် ခြွင်းချက်သဘောမျိုးတော့ ရှိသေးတယ်”

အန္တရာယ်ရှိ အဆောက်အအုံအဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် လိုက်နာရန် အချက်များ

“အန္တရာယ်ရှိ အဆောက်အ အုံအဖြစ် သတ်မှတ်ပေးပေမယ့် နေထိုင်သူတွေက ဆင်းမပေးဘဲ နေနိုင်သမျှ ဆက်နေရင် ဘာဖြစ် နိုင်သလဲ”
“ပုဒ်မ ၅၂ မှာ ပုဒ်မ ၅၁ ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက် တစ်ရပ်ရပ်ကို နေ ထိုင်သူတို့က လိုက်နာရန် ပျက် ကွက်လျှင် ပျက်ကွက်သူထံ မြို့ တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ ၏ ဖျက်သိမ်းဖယ်ရှားရှင်းလင်းရေး အဖွဲ့က ရက်ပေါင်း ၃ဝ အတွင်း ဖျက်သိမ်းရှင်းလင်းဖယ်ရှားပေးရန် အမိန့်ထုတ်ဆင့်နိုင်တယ်။

ခရစ်ယာန်ဘာသာအရ မွေးစားထားသူထံမှ အိမ်နှင့်‌မြေကိုဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ကောက်ယူမွေးစားခံရတဲ့ သား သမီးအနေနဲ့ သားရင်း၊ သမီးရင်း ကိတ္တိမမွေးစားသားသမီးမရှိမှ အမွေ ရခွင့်ရှိမှာဖြစ်တယ်။ ထူးခြားတာက မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေက သား သမီးမွေးစားတဲ့ ကိစ္စရပ်မှာ အမွေ ဆက်ခံခွင့်အထိ စဉ်းစားပြီး ဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းထားတာကို တွေ့ရတယ်”
“ခရစ်ယာန်ဘာသာမှာတော့ မွေးစားခြင်းဥပဒေမရှိဘူးမဟုတ် လား”

အိမ်ထောင်ရေးပြစ်မှုကျူးလွန်သူ၏ ပိုင်ဆိုင်ရာ မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“နောက်မိန်းမတစ်ယောက်နဲ့ လင်ယောကျ်ားကဖောက်ပြန်ပေါင်း သင်းနေလို့ဆိုပြီး အိမ်ပွဲစားကတော့ပြောတာပဲ၊ ဂရန်အမည်ပေါက်က မိန်းမအမည်ပေါက်ဆိုတော့ တားပိုင် ခွင့်မရှိဘူးလို့လည်း ပြောကြတယ်”
“အိမ်မြေအမည်ပေါက်က ဇနီးသည် အမည်ပေါက်ဖြစ်ပေမယ့် ဒီပစ္စည်းဟာ လင်မယားလက်ထပ်ပြီးမှဖြစ်ထွန်းတဲ့ လက်ထက်ပွား ပစ္စည်း၊ အမွေရပစ္စည်းစတဲ့ အခြေအနေမျိုး ဆိုရင် လင်မယားနှစ်ဦးပိုင် ပစ္စည်းအဖြစ်တည်ရှိနေမှာပဲဖြစ်တယ်”

အရွယ်မရောက်သေးသည့် သားသမီးများ၏ပစ္စည်းများကို မိဘများက ရောင်းမည်ဆိုလျှင်

“သားသမီးတွေက ပူးတွဲပိုင်ရှင်ဖြစ်လို့ သူတို့ရဲ့သဘောတူညီချက်မရှိဘဲ ရောင်းလို့မရဘူးလို့ အချို့ကပြောကြတယ်”
“အင်းပေါ့။ သားသမီးတွေအမည်နဲ့ ဝယ်ထားတာဆိုတော့ သူတို့လည်း ပူးတွဲပိုင်ရှင်ဖြစ်လာပြီပေါ့။ အခုအချိန်မှာ သားသမီးနှစ်ဦးလုံးက အသက် ၁၅ နှစ် မပြည့်သေးဘူး လား”

ချွေးမ (သို့) သမက်ထံမှ အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ဇနီးသည်ရဲ့ အသိတစ်ယောက် နေတဲ့ အိမ်ဆရာ၊ ချွေးမက ရောင်းမယ်ဆိုတော့ ယောက္ခမနဲ့ သားသမီးတွေက ကန့်ကွက်တယ်။ ယောက္ခမက ဦးဆောင်ရောင်း မယ်ဆိုတော့လည်း ချွေးမကကန့်ကွက်ပြန်တယ်။ ဘယ်လိုဖြစ်လာနိုင်သလဲလို့”
“မြေနဲ့အိမ်က ဂရန်မြေလား၊ ဘယ်လို မြေအမျိုးအစားလဲ”

ကွဲကွာနေသောဇနီးသည်နှင့် ဆက်စပ်နေမည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ပထမဇနီး နယ်ပြန်သွားလို့ နှစ်နှစ်လောက်ရှိတော့ အခုဇနီးနဲ့ တရားဝင်လက်ထပ်နေတယ်လို့ အဲဒီအမျိုးသားရဲ့ နှမဖြစ်သူက ရှင်းပြတယ်။ နောက်ပိုင်းတော့ ပထမဇနီးက အိမ်ထောင်ကျသွားတယ်လို့ ကြားတယ်။ အဆက်အသွယ်မရှိတော့ မသိတော့ဘူးလို့ ပြောပါတယ်”

ကိတ္တိမ မွေးစားသားသမီးနှင့် သက်ဆိုင်သည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ကွယ်လွန်သူမှာ အိမ်ထောင် မရှိ၊ လူပျိုအပျိုဖြစ်ပြီး ကွယ်လွန်သူက အငယ်ဆုံးသားသမီးဖြစ်ရင် သူရဲ့ အမွေဝေစုကို အထက်က အစ်ကိုအစ်မတွေက ရရှိမှာဖြစ်တယ်။ တကယ်လို့ ကွယ်လွန်သူရဲ့အောက်မှာ မောင်တွေ၊ ညီမတွေရှိရင်တော့ အထက်က အစ်မတွေ၊ အစ်ကိုတွေက အမွေရပိုင်ခွင့်မရှိဘဲ မောင်ငယ်၊ ညီမငယ်များကသာ ကွယ်လွန်သူ အစ်မရဲ့ဝေစုကို ခွဲဝေရရှိကြမှာ ဖြစ်တယ်။

ကိုးကွယ်သည့်ဘာသာကူပြောင်းခြင်းနှင့် မိဘအမွေ

“မှန်ပါတယ်။ ကွယ်လွန်သူဟာ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်အဖြစ် ကွယ်လွန်သွားရင် ခရစ်ယာန် ဥပဒေအရဆုံးဖြတ်ရမယ်။ ကွယ်လွန်သူဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အဖြစ်နဲ့ ကွယ်လွန်ရင် ဗုဒ္ဓဘာသာ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေနဲ့အညီ ဆုံးဖြတ်ရမှာဖြစ်တယ်”

တိုက်ခန်းဝယ်ယူခြင်းနှင့် လက်ရောက်ရယူ နေထိုင်မှု

“ဒါပေမယ့် တိုက်ခန်းတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့က သီးခြားဥပဒေပြဋ္ဌာန်း ချက်မရှိတဲ့အပြင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်း ညွှန်ကြားချက်တွေမရှိတော့ ကတိစာချုပ်တွေနဲ့ပဲ လုပ်နေကြရတာဖြစ်တယ်”
“လောလောဆယ်တော့ အရောင်းအဝယ် ကတိစာချုပ်နဲ့ပဲ တိုက်ခန်းတွေ ရောင်းဝယ်နေ ကြတာပဲ။ ပြဿနာမရှိကြဘူး မဟုတ်လား”
“အဓိက အချက်ကတော့ တိုက်ခန်းဝယ်သူဟာ လက်ဝယ်ရယူပြီး ဝင်ရောက်နေထိုင်ဖို့ ကလည်း အရေးကြီးတဲ့ အချက်ဖြစ်တယ်”

အမွေဆိုင်မြေကွက်ကိုခွဲ၍ ရောင်းချခြင်း၊ လှူဒါန်းခြင်း ပြုမည်ဆိုလျှင်

“အဘိုး၊ အဘွား မကွယ်လွန်မီက မိမိပိုင်ပစ္စည်းများကို သားသမီး သုံးယောက်အား အမွေခွဲဝေပေးကြောင်းဖော်ပြပြီး သားသမီးသုံးဦးလုံးက သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုး ထားကြတဲ့ စာချုပ်စာတမ်းရှိဖို့လိုတယ်။ အဲဒီလို ဦးလေးဖြစ်သူကိုယ်တိုင် သဘောတူထားတဲ့ အမွေခွဲဝေပေးကြောင်း စာချုပ်စာတမ်းမရှိရင်တော့ ဦးလေးဖြစ်သူက ကန့်ကွက် ပိုင်ခွင့်ရှိလာမှာဖြစ်တယ်”

နှစ်ဦးအမည်နှင့် ဝယ်ထားသည့် အိမ်ခြံမြေ တိုက်ခန်းကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ဖခင်အနေနဲ့ မိရင်းသေဆုံးစဉ်က ကျန်ရှိတဲ့ ပစ္စည်းတွေအပေါ် သားသမီးတွေကို အမွေခွဲမပေးခဲ့ရင် တော့ ဖခင်ကွယ်လွန်တဲ့အချိန်မှာ ဖခင်နဲ့ နောက်အိမ်ထောင်လက်ထက်ပွား ပစ္စည်းအပါအဝင် မိခင်ပိုင် ဝေစု ကို တောင်းဆိုခွင့်ရှိတယ်။ ဒါကြောင့် အဲဒီ တိုက်ခန်းတစ်ခုတည်းသာမဟုတ်ဘဲ အခြားပစ္စည်းတွေ ကျန်ရှိ နေရင် သားသမီးအားလုံးက အမွေပစ္စည်းအဖြစ် အမွေတောင်းခွင့်ရှိလာမှာဖြစ်တယ်”

ကိတ္တိမသားသမီးသည် မွေးစားမိဘထံမှ သြရသ သားသမီးအဖြစ် မရနိုင်

“အစကတော့ ပွဲစားအမျိုးသမီးက အဘွားကြီးနဲ့ ဆွေမျိုးတော်စပ်သူထံ သွားရောက်စုံစမ်းတယ်ပြောတယ်။ နောက်တော့ အဘွားကြီးကိုယ်တိုင်က သူ့ကိုဖွင့်ပြောပြီး အဲဒီမွေးစားသားက အိမ်ရောင်းရငွေရဲ့ လေးပုံတစ်ပုံ ပေးရမယ်လို့တောင်းတယ်။ ဒါကြောင့် အရောင်းအဝယ်ရပ်ဆိုင်း ထားရကြောင်း ပြောပြတယ်လို့ ဆိုပါ တယ်”

အမည်ခံ အမည်ငှားကို ဂရန်ထုတ်ပေးနိုင်ပါသလား

“ကွယ်လွန်သူရဲ့ အစ်မအရင်းက ကန့်ကွက်တာ။ ဒီမြေကွက်ကို အစ်မဖြစ်သူက ငွေစိုက်ထုတ်ဝယ်ထားပြီး မောင်ဖြစ်သူ မိသားစုကို ခွင့် ပြုချက်နဲ့ ထားတယ်ပြောတယ်။ နောက်ပိုင်း မောင်ဖြစ်သူက နိုင်ငံခြား သင်္ဘောတက်ဖို့ ပစ္စည်းပိုင်ဆိုင် ခွင့်ပြရမယ်ဆိုပြီး မောင်ရဲ့ အမည်နဲ့ အရောင်းအဝယ် စာချုပ်ပြုလုပ်ခဲ့တယ်။ ဂရန်လျှောက်တော့လည်း မောင်ရဲ့ အမည်နဲ့ လျှောက်ထားပြီး ရခဲ့တယ်ပြောတာပဲ။ ဒါကြောင့် အစ်မဖြစ်သူက သူပိုင်တယ်ဆိုပြီး ကန့်ကွက်တာ”

သြရသသားသမီး အခွင့်အရေးနှင့် အိမ် ခြံ မြေ ရောင်းဝယ်ခြင်း

“အဓိက ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ သားဖြစ်သူသည် အဖကွယ်လွန်လျှင် အဖနေရာတွင် ဝင်ရောက််၍ စီးပွားရှာဖွေခြင်း၊ သမီးဖြစ်လျှင် မိခင်ကွယ်လွန်သည့်အခါ မိခင်၏ နေရာ တွင်ဝင်ရောက်၍ အိမ်ထောင်ထိန်း သိမ်းတာဝန်ကို ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ဖြင့် ကျန်ရစ်သည့် ညီငယ်ညီမငယ်များအား ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သည့်အတွက် သြရသအခွင့်အရေးအဖြစ် သတ်မှတ်ထားကြောင်း ဓမ္မသတ်၊ ဖြတ်ထုံးတွေမှာ ဖော်ပြထားတာကို တွေ့ရှိရပါတယ်”

မေတ္တာဖြင့်ပေးကမ်းထားသည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“သမီးဖြစ်သူ ပြောတာတော့ မိခင်က ဒီအိမ်နဲ့ မြေကို မှတ်ပုံတင် စာချုပ်ရုံးမှာ မှတ်ပုံတင် အပေး စာချုပ်ချုပ်ဆို လွှဲပြောင်းပေးကမ်းထား တဲ့အတွက် သူပိုင်သွားပြီဖြစ်လို့ ကန့် ကွက်ခွင့်မရှိ၊ ရောင်းပိုင်ခွင့်ရှိတယ်လို့ ပြောတယ်။ အဲဒါဖြစ်နိုင်ပါသလား”
“မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ အရတော့ မိဘမှသားသမီး၊ မြေး၊ မြစ် စသူတွေထံ မိမိပိုင် ပစ္စည်းကို မိမိ အသက်ရှင်နေစဉ်ကာလမှာ အပြီးအပိုင် လွှဲပြောင်းပေးကမ်းနိုင်တယ်။ တရားဝင်ဖြစ်ဖို့ စာချုပ်စာတမ်းချုပ် ဆိုဖို့ လိုတယ်”

အမွေပြတ်စွန့်လွှတ်ထားသည့် သားသမီးနှင့် ဆက်စပ်နေသော မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ကျန်တဲ့ မောင်နှမနှစ်ယောက်ရဲ့ ပြောစကားအရတော့ မိဘများ သက်ရှိထင်ရှားရှိစဉ်ကတည်းက အငယ်ဆုံးသမီးကို အမွေစားအမွေခံ သမီးအဖြစ်မှ အပြီးအပြတ်စွန့်လွှတ် ကြောင်း ကြေညာထားတယ်လို့ ပြောတယ်”

“ဒါကြောင့် အမွေရပိုင်ခွင့်မရှိဘူး။ မပေးနိုင်ဘူးပေါ့။ ဒီလိုနဲ့ အရောင်းအဝယ်ရပ်သွားပြီး သူငယ်ချင်းက လောလောဆယ် စရန်ငွေဆုံးရှုံးရတော့မလို ဖြစ်နေတာပေါ့”

လယ်ယာမြေကို ဝယ်၍ နေထိုင်ကြမည်ဆိုလျှင်

“အစောက ပြောသလို လယ်ယာမြေကို လွှဲပြောင်းရောင်းချတယ်ဆိုတာ လယ်ယာမြေပေါ်မှာ စိုက်ပျိုး လုပ်ကိုင်ခွင့်၊ လွှဲပြောင်းရောင်းချတာ ဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် အဲဒီ လယ်ယာမြေပေါ်မှာ လူနေထိုင်ခွင့်မရသေးဘူး။ စိုက်ပျိုးလုပ်ကိုင်ခွင့်သာရရှိတာ ဖြစ်တယ်”
“ဒါဆိုလူနေရပ်ကွက်ဖြစ်ဖို့ ခက် ခဲမှာပေါ့”

အိမ်မြေရောင်းသည့် အမွေထိန်းစာရသူ ကွယ်လွန်သွားပါက အရောင်းအဝယ်ပျက်ပြယ်ပါသလား

“ငွေတော့ အကြေမချေဖြစ်ဘူး။ စရန်ငွေပေးပြီး မကြာမီရက်ပိုင်းမှာပဲ အမွေထိန်းစာရသူ ကွယ်လွန်သွားတယ်”
“ဒီတော့ အရောင်းအဝယ်မဖြစ် လိုက်တော့ဘူးလို့ ပြောချင်တာလား”
“ဟုတ်တယ်။ ကျန်တဲ့ အမွေရှင်တွေက စရန်ငွေပြန်ယူပါ။ မရောင်းတော့ဘူးဆိုလို့ ဥပဒေအရ အမှန်တကယ်ပဲ အရောင်းအဝယ် ပျက်သွားတာလား”

ခွင့်ပြုချက်ဘောင် ကျော်လွန်ဆောက်လုပ်ထားသည့်အိမ်ကို ဝယ်မိလျှင်

“အခုကိစ္စက မူလ ပေ၂ဝxပေ ၆ဝ ဆိုပေမယ့် ပေ ၆ဝ မပြည့်ဘူး။ နောက်ဘက်လမ်းကြားအထိ ယူ ဆောက်ထားတယ်ပြောတယ်။ အချို့က ပြောတော့လည်း အရင်က မီးတားလမ်းဆိုလား၊ မီးတားမြေဆိုလားပြောတယ်”

ရပ်ဆိုင်းနေသည့် ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းနှင့် မြေရှင်တို့၏အခက်အခဲ

“အစမူလ စာချုပ်ချုပ်စဉ်က အလိုက်ငွေကျပ်သိန်း ၁၅ဝ နဲ့ အခန်းတစ်ခြမ်းပေးတစ်ခြမ်းယူချုပ်ခဲ့တယ်။ နောက်ပိုင်းအရောင်းအဝယ်အေးသွား တာရယ်။ ကုန်ပစ္စည်းတန်ဖိုး၊ ဘိလပ်မြေ၊ အုတ်၊ သဲ တန်ဖိုးမြင့်လာလို့ သူ့ကိုထပ်ပြီး တစ်ခန်းပေးပါဆိုတာနဲ့ သဘောတူထားတယ်”

နှုတ်ဖြင့်အမွေခွဲထားသည့် အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ကျွန်တော်က ကန့်ကွက်ရန် ရှိမရှိ ကြေညာလိုက်တော့ ကိတ္တိမသမီးဆိုပြီး ကန့်ကွက်သူပေါ်လာ လို့”

“သူငယ်ချင်းရဲ့ မိဘများ သက်ရှိ ထင်ရှားရှိစဉ်က မွေးစားတာလား”

“သူ့အမေဆုံးပြီး နောက်ပိုင်း သူ့အဖေတစ်ဦးတည်းက မွေးစားစာချုပ်နဲ့ မွေးစားတယ်လို့ သိရတယ်။ သူက သင်္ဘောတက်နေတော့ မွေးစားတဲ့ကိစ္စ လုံးဝမသိလိုက်ဘူးပြောတယ်”

ရဟန်းဘောင်သို့ ကူးပြောင်းသွားသည့်သူ၏ မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ဒီနေရာမှာ အဓိပ္ပာယ်လွဲမှား နေကြတာရှိတယ်။ လူတစ်ယောက် ရဟန်းပြုသွားရင် လူအဖြစ်နဲ့ ပိုင်ဆိုင်ခဲ့တဲ့ ပစ္စည်းများအပေါ် ပိုင်ဆိုင်ခွင့် မရှိတော့ဘူးဆိုတာတော့ ဥပဒေအရ မှန်ကန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ရဟန်းပြုသွားတဲ့သူ ပိုင်ဆိုင်တဲ့ပစ္စည်းကို အမွေဆက်ခံခွင့်မရှိလို့တော့ ဥပဒေက ပိတ်ပင်မထားဘူး”

စရန်ငွေပေးပြီး တိုက်ခန်းတွင် ဝင်ရောက်နေထိုင်‌‌ခွင့်ပြုတော့မည်ဆိုလျှင်

“တိုက်ခန်းကတော့ အရေးကြီး တယ်။ မြေဆိုရင်တော့ စာချုပ်စာ တမ်းရုံးမှာ မှတ်ပုံတင်အရောင်းအဝယ် စာချုပ် ချုပ်ဆိုပြီးမြောက်မှသာ အရောင်းအဝယ်ဟာ တရားဝင်ဖြစ်တယ်။

ပိုင်း၍‌ရောင်း‌သော အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“နှစ်ဦးလုံးက အရပ်စာချုပ်နဲ့ ဆိုတော့ မှတ်ပုံတင်အရောင်းအဝယ် စာချုပ်ချုပ်ဆိုပေးဖို့ မြေဂရန်အမည် ပေါက်သူနဲ့ ရောင်းသူအပေါ် တရားစွဲဆိုရပါမယ်။ ရုံးတော်ကခွင့်ပြုရင်ရောင်းသူနဲ့ ဝယ်သူမှတ်ပုံတင်ရုံးမှာ အရောင်းအဝယ်မှတ်ပုံတင် စာချုပ်ချုပ်ရမယ်။

တရားဝင်လင်မယားဖြစ်သူက ကန့်ကွက်နိုင်ခြင်း

“မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ အရတော့လက်ထပ်မှု တရားဝင်ဖြစ်ဖို့အတွက် အခမ်းအနား၊ လက်ထပ် စာချုပ်ရှိစရာမလိုဘူး။ နှစ်ဦးပေါင်း သင်းနေထိုင်မှုဟာ တရားဝင်လင်မယားအဖြစ် လူသိရှင်ကြားပေါင်းသင်း နေထိုင်မှုဖြစ်ဖို့လိုပါတယ်။

အရောင်းအဝယ် မှတ်ပုံတင်စာချုပ်ပြီးမှ အပေါင်ပစ္စည်းပါဟု တောင်းဆိုခွင့် မရှိခြင်း

“ဟုတ်တယ်၊ လက်တွေ့မှာတော့ ရောင်းပေါင်စာချုပ်ကို ဥပဒေနဲ့အညီ ချုပ်ဆိုတာမရှိတော့ဘဲ တိုက်ရိုက် အရောင်းစာချုပ်အဖြစ်ချုပ်ဆိုလေ့ရှိ ကြတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း အမှုအခင်းတွေဖြစ်နေတာပေါ့”

အိမ်ခြံ မြေ တိုက်ခန်း ငှားရမ်းခြင်းနှင့် အခွန်အကောက်ဥပဒေ

“ဝင်ငွေခွန်ဥပဒေပုဒ်မ (၆) မှာ ပြဋ္ဌာန်းထားတဲ့ စုစုပေါင်းဝင်ငွေထဲက နုတ်ယူခွင့်ပြုထားတဲ့ သက်သာခွင့်ဖြစ်ပါတယ်။ ဥပဒေအရ တစ်ဦး ချင်းပုဂ္ဂိုလ်ရဲ့ စုစုပေါင်း ဝင်ငွေမှ နုတ်ခွင့်ရတဲ့ အချက်တွေကတော့ (က) အတူနေ မိဘတစ်ဦးလျှင် ကျပ် ၁ဝ သိန်းစီ (ခ) အိမ်ထောင်ဖက် တစ်ဦး အတွက်သာလျှင် ကျပ် ၁ဝ သိန်း (ဂ)သားသမီးတစ်ဦးလျှင် ကျပ် ငါး သိန်း သတ်မှတ်ထားပါတယ်”

နောက်အိမ်ထောင်ပြုထားသူပိုင်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေ အရတော့ ဇနီးသည်နဲ့ အိမ်ထောင်မကျမီက ဇနီးသည်ပါလာတဲ့ ပစ္စည်းဟာ အထက်ပါ ပစ္စည်းလို့ခေါ်တယ်။ အဲဒီပစ္စည်းအပေါ်မှာ ဇနီးသည် အသက်ထင်ရှားရှိနေစဉ်မှာတော့ ခင်ပွန်းသည်အနေနဲ့ တောင်းဆိုခွင့်ရပိုင်ခွင့်မရှိဘူး”

“ဒါဆို ဇနီးသည် ပထမအိမ်ထောင်နဲ့ရှိခဲ့တဲ့ ပစ္စည်းအပေါ် ကန့်ကွက်ခွင့် မရှိဘူးပေါ့”

“မှန်ပါတယ်။ ဥပဒေအရ အမွေဆက်ခံရပိုင်ခွင့်မရှိတဲ့အတွက် ကန့်ကွက်ခွင့်ကို မရှိပါဘူး။

သေတမ်းစာအရပိုင်ဆိုင်ခွင့်ရှိသော်လည်း အမွေခွဲဝေမပေးထားသည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“တူမဖြစ်သူထံမှာ သေတမ်းစာ မိတ္တူရှိတာဖြစ်လို့ တရားရုံးမှာ သေတမ်းစာပူးတွဲပါရှိသည့် အမွေထိန်း စာလျှောက်ထားရပါမယ်။ အဲဒီ အမွေထိန်းစာရမှ ရောင်းချခွင့်ကို တရားရုံးမှာ ဆက်လက်လျှောက်ထားရယူပြီး တရားရုံးရဲ့ အမိန့်နဲ့ အရောင်းအဝယ်မှတ်ပုံတင်စာချုပ်-ချုပ်ဆို ရောင်းချရမှာဖြစ်ပါတယ်”

“ဆရာပြောသလိုဆိုရင်တော့ အဆင်ပြေနိုင်တယ်ပေါ့။ ဒါပေမယ့် သေတမ်းစာမူရင်းက တစ်ဖက်လူဆီ မှာရှိနေတော့ တရားရင်ဆိုင်ရင် အဆင်ပြေပါ့မလား”

အဆောက်အအုံသစ်တွင် လူနေထိုင်ခွင့်ရအောင် ဘယ်လိုဆောင်ရွက်မလဲ

နည်းဥပဒေ အပိုဒ် (၂၅) တွင် မြို့တော်စည်ပင် သာယာရေးကော်မတီသည် ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် ဆောက်လုပ်နေသော အဆောက်အအုံတစ်ခုနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ငါးနှစ်အတွင်းပြီးစီးအောင် ဆောင်လုပ်ခြင်းမရှိကြောင်း စိစစ်တွေ့ရှိပါက သက်ဆိုင်ရာဆောက်လုပ်ခွင့်ရသူအား ခေါ်ယူညှိနှိုင်း၍ ပြီးစီးအောင်ဆောက်လုပ်ရန် ညွှန်ကြားနိုင် သည်ဟု ပြဋ္ဌာန်းထားပါသည်။

ထို့ကြောင့် ဥပဒေအရဆိုလျှင် လူနေထိုင်ခွင့် B.C.C မကျပါက သက်ဆိုင်ရာ တိုက်ခန်းအဆောက်အအုံတွင် ဝင်ရောက်နေထိုင်ခွင့်မရှိပါကြောင်း

ကွန်ဒိုနည်းဥပဒေနှင့် နိုင်ငံခြားသားတို့၏ အခန်းကဏ္ဍ

“လိုင်စင်သက်တမ်းအရဆိုရင် စုပေါင်းပိုင် အဆောက်အအုံတစ်ခု တည်ဆောက်ရာမှာ ငါးနှစ်အတွင်း အပြီးဆောက်ရမယ့်သဘောပေါ့”
“ဒါကတော့ အများသိထားတဲ့အတိုင်း လုပ်ငန်းတည်ထောင်သူသည် စုပေါင်းပိုင်အဆောက်အအုံ ဆောက်လုပ်ခွင့်ရရှိပြီးသည့်နောက် အုတ်မြစ်ချလုပ်ငန်း၏ ၃ဝ ရာခိုင် နှုန်းပြီးစီးသည့်အခါ စုပေါင်းပိုင် အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ မှတ်ပုံတင်အရာရှိထံသို့ အသိပေးအကြောင်းကြားပြီး အိမ်ခန်းများကို ကြိုတင် ရောင်းချခွင့်ရှိသည်ဟု နည်းဥပဒေ ပုဒ်မ (၃ဝ) မှာ အတိအလင်း ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် လုပ်ငန်း ၃ဝ ရာခိုင်နှုန်းပြီးစီးသည်နှင့် တိုက်ခန်းများကို ကြိုပွိုင့်စနစ်ဖြင့် စတင် ရောင်းချခွင့်ရှိမှာဖြစ်တယ်”

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်မဟုတ်သည့် မိသားစုစီမံမှု ကတိစာချုပ်အရ အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“စာချုပ်က အပေးစာချုပ်မဟုတ်ဘူး။ မိသားစုစီမံမှု ကတိစာချုပ်ဖြစ်တယ်။ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်း ဥပဒေမှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်များအနေနဲ့ သေတမ်းစာရေးခွင့်မရှိဘူး။ ဒါပေမယ့် ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မိသားစုများသည် မိသားစုစီမံမှု ကတိစာချုပ်ကို မိသားစုဝင်အားလုံး သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးပြီး အမွေခွဲဝေ စီမံဆောင်ရွက်နိုင်ခွင့်ရှိတယ်။ ဒီနေရာမှာ မိသားစုဝင်အားလုံးက ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ကိုးကွယ်သူများဖြစ်ရပါမယ်”

“ဒီကိစ္စမှာ သမီးတွေက ခရစ်ယာန်ဖြစ်နေတော့”

လင်မယားနှစ်ဦးအနက် သေတမ်းစာရေးမသွားသော ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ပိုင်ဆိုင်သည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

လင်မယားနှစ်ဦးပိုင် ပစ္စည်းဆိုရင်တော့ တစ်ဦးကွယ်လွန်ရင် ကျန်တစ်ဦးက ခံစားခွင့်ရှိမှာဖြစ်တယ်။ အခုကိစ္စက ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင် ဇနီးသည်ရဲ့အမည်နဲ့ ဝယ်ထားပေမယ့် အိမ်ထောင်ကျပြီး လက်ထက်ပွားပစ္စည်း ဆိုရင်တော့ ပူးတွဲပိုင်ရှင်အဖြစ် ရှိနေမှာ ဖြစ်တယ်”

“ဇနီးဖြစ်သူက သေတမ်းစာရေး မသွားရင် ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်သလဲ”

“ဒါကတော့ ကွယ်လွန်သူရဲ့ ဝေစုဖြစ်တဲ့အတွက် ကွယ်လွန်သူကိုးကွယ်ရာ ခရစ်ယာန်ဥပဒေနဲ့ ဆုံးဖြတ် ရမှာဖြစ်တယ်”

ပြဋ္ဌာန်းလာမည့် 2018 ခုနှစ် ပြည်ထောင်စုအခွန်အကောက်ဥပဒေနှင့် တိုးတက်လာနိုင်မည့် အိမ်ခြံမြေစျေးကွက်

အိမ်မြေစံနှုန်း အသစ်နဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အိမ်မြေ တန်ဖိုးအပေါ် ၂ဝ၁၈ ခုနှစ် ပြည် ထောင်စုအခွန်အကောက်ဥပဒေနဲ့အညီ ပထမခြောက်လအတွင်း တင်ပြရင် ၃ ရာခိုင်နှုန်းထမ်းဆောင်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ စာချုပ်စာတမ်းမှတ်ပုံ တင်ခကိုလည်း ယခင် ၇ ရာခိုင် နှုန်းမှ ၄ ရာခိုင်နှုန်းအဖြစ် လျှော့လိုက်တဲ့အတွက် စုစုပေါင်းပေးသွင်းရမယ့် အခွန်အခမှာ ၇ ရာခိုင်နှုန်းသာဖြစ်ပါ တယ်”

“ဒါဆိုအရင်က ပေးဆောင်ရတဲ့ အခွန်အခနှုန်းထား ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းထက် အများကြီးကွာခြားသွားပြီပေါ့ နော်”

စွန့်လွှတ်ကြောင်း ကြေညာခံထားရသည့် ဇနီး၊ ခင်ပွန်းတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသော အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ဇနီးဖြစ်သူက နိုင်ငံခြားမှာ နောက်အိမ်ထောင်ပြုတယ်ဆိုတာကတော့ အိမ်မြေအရောင်းအဝယ်ဖြစ် အောင် ဝယ်သူယုံကြည်အောင် ပြောတာလည်းဖြစ်နိုင်တယ်။ အမှန်တကယ် အိမ်ထောင်ကျနေကြောင်း အထောက်အထားခိုင်လုံရင်တော့ ဥပဒေအရ အမွေရခွင့်မရှိဘူး။ မြန် မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေမှာ မယားဖြစ်သူက ပထမလင်ယောကျ်ားနဲ့ တရားဝင်ကွာရှင်းခြင်းမရှိသေးဘဲ နောက်အိမ်ထောင်ပြုမယ်။ တစ်နည်းပြောရရင် ဖောက်ပြန်မယ်ဆိုရင် မိမိရရှိမယ့် လင်မယားနှစ်ဦးပိုင်ပစ္စည်း များအပေါ် ဆုံးရှုံးခံရမယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်း ထားပါတယ်”

“ဒါကြောင့် လင်ယောကျ်ားက ဇနီးနောက်အိမ်ထောင်ပြုသွားလို့ မဆိုင်ဘူးဆိုပြီး ပြောတာဖြစ်မယ်”

ဇနီးကကန့်ကွက်ထားသည့် ခင်ပွန်းသည်အရွယ်မရောက်မီက ဝယ်ထားသော အိမ် မြေ တိုက်ခန်းကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

မိဘတွေက တရုတ်လူမျိုး၊ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်၊ စီးပွားရေးသမားတွေဆိုတော့ တိုက်ခန်းတွေ၊ အိမ်၊ မြေ ဝယ်ထား တာတွေများနေတော့ သားသမီး အမည်ထားပြီး ဝယ်တာတွေရှိတယ်လို့ ပြောပါတယ်။ ဒါကြောင့် အသက်မပြည့်တာကို သတိမထားမိဘဲ သူ့အမည်နဲ့ တိုက်ရိုက်စာချုပ် ချုပ်ခဲ့တယ်လို့ ပြောတယ်”

“ဥပဒေအရ ပြောရရင်တော့ အသက် ၁၈ နှစ်ပြည့်ပြီးမှ အရွယ်ရောက်သူလို့ သတ်မှတ်ပါတယ်။ အရွယ်မရောက်သေးသူက အရောင်းအဝယ်စာချုပ်စာတမ်းချုပ်ဆိုခွင့် မရှိပါဘူး။ တကယ်လို့ ချုပ်ဆိုထားရင်လည်း ဥပဒေအရ ပျက်ပြယ်တဲ့ စာချုပ်ပဲ ဖြစ်လာမှာဖြစ်တယ်”

နိုင်ငံခြားသားနှင့် လက်ထပ်ထားသော မြန်မာဗုဒ္ဓဘာသာဝင်အမျိုးသမီး၏ အမည်ပေါက်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ပုဂ္ဂလိကပိုင်မြေပေါ်မှာဆောက်တဲ့ ကွန်ဒိုဖြစ်တဲ့အတွက် အဲဒီလို ကွန်ဒိုတိုက်ခန်းတွေကို နိုင်ငံခြားသားများက ဝယ်ယူခွင့်၊ လွှဲပြောင်းရောင်းချခွင့်မရှိပါဘူး။ ဒါကြောင့်လည်း မူလဝယ်စဉ်ကပင် မြန်မာလူမျိုးဖြစ်တဲ့ ဇနီးဖြစ်သူ အမည်နဲ့ဝယ်ထားတာဖြစ်တယ်”

“လင်ယောကျ်ားဖြစ်သူက ဇနီးအမည်နဲ့ ဝယ်ထားတဲ့ပစ္စည်းကို ပြန် လည်ရောင်းချခွင့်မူရှိဘူးလားဆရာ။ လင်ယောကျ်ားရဲ့ စီးပွားရှာဖွေမှုနဲ့ ရလားတဲ့ အဆောက်အအုံဖြစ်လို့ လင်ယောကျ်ားက လုပ်ပိုင်ခွင့်မရှိဘူး လား”

အမွေရှင်မကွယ်လွန်မီ မိသားစုစီမံပြုလုပ်ထားသော အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“မိဘများ ကွယ်လွန်ပြီးအမွေခွဲ ဝေရမယ့်ပစ္စည်းမှာ သုံးလေးမျိုးရှိမယ်။ သားသမီးကလည်း သုံးလေး ယောက်ရှိမယ်ဆိုရင် အမှတ်စဉ်(၁)ဖြစ်တဲ့ သမီးအကြီးဆုံးကို ဘယ်မြေကွက်၊ အမှတ်စဉ်(၂) သားကို ဘယ်ပစ္စည်းစသဖြင့် ခွဲဝေပေးထားမယ်။ အဲဒီလိုခွဲဝေထားတဲ့ ပစ္စည်းတွေထဲက အိမ်နဲ့မြေကို အမွေရသူက ပြန်ရောင်း ချင်တယ်ဆိုပါတော့။ အဲဒီလို အခြေအနေမျိုးမှာ မိမိရရှိတဲ့ အမွေပစ္စည်း အိမ်မြေကို တစ်ဦးတည်း ပိုင်ဆိုင်ကြောင်း ကြေညာပေးပါရန် တရားရုံးမှာ လျှောက်ထားရပါမယ်။ တရားရုံးက ခွင့်ပြု၊ အတည်ပြုခဲ့ရင်တော့ အဲဒီတရားရုံးရဲ့ အမိန့်ဒီဂရီအရ အဆိုပါမြေနဲ့ အိမ်ကို မှတ်ပုံတင် အရောင်းအဝယ်စာချုပ်ပြုလုပ်ချုပ်ဆို ခွင့်ရှိမှာဖြစ်တယ်”

လယ်ယာမြေကို လှူဒါန်းမည်ဆိုလျှင်

“လယ်ယာမြေ ဥပဒေပုဒ်မ ၁၂ (ဂ) မှာ လယ်ယာမြေလုပ်ပိုင်ခွင့်ကို ရောင်းချခြင်း ပေးကမ်းခြင်းပြုလျှင် သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ် ဦးစီးဌာနက သတ်မှတ်ထားသည့် တံဆိပ်ခေါင်းခွန် နှင့် စာချုပ်စာတမ်းမှတ်ပုံတင်ခတို့့ကို ပေးဆောင်ပြီး သက်ဆိုင်ရာမြို့နယ် ဦးစီးဌာနရုံးမှာ မှတ်ပုံတင်ပြုလုပ်ချုပ် ဆိုရမှာဖြစ်ပါတယ်”

“ဟုတ်ကဲ့ ဆရာ။ အဲဒီပေးကမ်း လှူဒါန်းထားတဲ့ မြေပေါ်မှာ အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်မယ်ဆိုရင် ဘယ်လိုဆောင်ရွက်ရပါလဲ”

“သာသနာရေးဆိုင်ရာမြေ အဆောက်အအုံတို့အဖြစ် သတ်မှတ် ပေးဖို့ကတော့ သက်ဆိုင်ရာသာသနာ ရေး ဦးစီးဌာနအဆင့်ဆင့်ကို တင်ပြခွင့်ပြုချက်ရယူပြီး ဆောင်ရွက်သွားရ မှာဖြစ်တယ်”

ဖတူမိကွဲ သို့မဟုတ် မိတူဖကွဲသားသမီးများနှင့် ဆက်စပ်နေသော မြေနှင့် အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

ကန့်ကွက် ကြောင်း သတင်းစာထဲပါလာတော့ ကျွန်တော်လည်း ဘာလုပ်ရမှန်းမသိ ပျာယာခတ်သွားတယ်ဆရာ”

“မိခင်ဖခင် မကွယ်လွန်မီမှာ သားသမီးတွေကို အမွေခွဲဝေပေးထား ခဲ့ရင်တော့ ပြဿနာမရှိဘူးပေါ့။ ဒါ ပေမယ့် ကွယ်လွန်သွားသည့်တိုင် အမွေခွဲဝေခံစားခြင်းမရှိသေးရင် တော့ မိခင်ပဲဖြစ်ဖြစ် ဖခင်ပဲဖြစ်ဖြစ် ခင်ပွန်း၊ ဇနီးကွယ်လွန်လို့ နောက်အိမ် ထောင်ပြုခဲ့ရင် သားသမီးတွေက မိမိ ရဲ့ ဝေစုကို တောင်းဆိုခွင့်ရှိမှာဖြစ် တယ်”

နောက်အိမ်ထောင်ပြုထားသော မိရင်းဖရင်းနှင့် သားသမီးများ အမွေမခွဲရသေးသော အိမ်နှင့် မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ကားအက်ဆီးဒင့်နဲ့ ကွယ်လွန် သွားတယ်။ သူ့ယောကျ်ားကတော့ ကျန်ခဲ့တယ်။ ဒါဆို ဝယ်သူက ဘယ် လိုဖြစ်နိုင်သလဲ ဆရာ”

“ဥပဒေအရ စဉ်းစားကြည့်ရမှာ ပေါ့”

“မယားသေရင်လင်က ခံစားခွင့် ရှိတယ်ဆိုတော့ နောက်အိမ်ထောင် ခင်ပွန်းက ခံစားခွင့်အားလုံးရသွားပါ သလား”

BOT စနစ်ဖြင့် အဆောက်အဦးဆောက်လုပ်ရန် မြေငှားရမ်းမည်ဆိုလျှင်

မြေငှားရမ်းကာလ ၅ဝနှစ်ဖြစ်ပြီး အဆောက်အအုံဆောက်မယ်ဆိုပါစို့။ လက်ရှိကာလမှာ အဆင့်မြင့်တိုက်တွေ ဆောက်ပြီးတိုက် ခန်းတွေရဲ့ အကျိုးအမြတ်ဖြစ်တဲ့ ရောင်းချလွှဲပြောင်းခြင်းကိစ္စတွေကို မြေငှားယူသူက ခံစားခွင့်ရှိမှာဖြစ်တယ်။ ငှားရမ်းကာလပြည့်သွားရင် တော့ အငှားချထားသူ မြေရှင်ကို အဆောက်အအုံအပါအဝင် အဆောက်အအုံနှင့် ဆက်စပ်ပတ်သက် နေသော ပစ္စည်းအားလုံးကို ကောင်း မွန်စွာပုံမှန်အသုံးပြုနိုင်တဲ့ အခြေအ နေအတိုင်း အဖိုးစားနားမဲ့ လွှဲပြောင်း ပေးရမှာဖြစ်ပါတယ်”

အရောင်းအဝယ် စာချုပ်များတွင် ဖော်ပြသော ကိုယ်စားလှယ်လွှဲစာရသူနှင့် တရားဝင်ကိုယ်စားလှယ်ဆိုသည်မှာ

ယုံကြည်မှု ပိုမိုရလာမည့် အိမ်ခြံမြေ ဝန်ဆောင်မှု လုပ်ငန်းများနှင့် ဥပဒေ

“လိုင်စင်ရရှိထားသူသည် လိမ် လည်မှု တစ်ရပ်ရပ်ကို ကျူးလွန် ကြောင်း တရားရုံးက ပြစ်ဒဏ်ချမှတ် ခြင်း ခံရပါက လိုင်စင်ရုပ်သိမ်းခံရမှာ ဖြစ်ပါတယ်”

“လိုင်စင်မရှိဘဲဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြောင်းတွေ့ရှိရင် အပြစ်ဒဏ်ပေးနိုင်ပါ သလား”“ လုပ်ငန်းလိုင်စင်မရှိဘဲ ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းကို လုပ်ကိုင်ကြောင်း ပြစ်မှုထင်ရှားရင် ထိုသူကို ခြောက်လ အထိ ထောင်ဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ကျပ်သိန်း ၃ဝ အထိ ငွေဒဏ်ဖြစ်စေ၊ ဒဏ်နှစ် ရပ်စလုံးဖြစ်စေ၊ ချမှတ်ရမယ်လို့ ဥပဒေကြမ်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်”

ကုမ္ပဏီပိုင် မြေနှင့်အိမ် ကိုဝယ်မည်ဆိုလျှင်

ပထမဦးဆုံးကုမ္ပဏီမှတ်ပုံ တင် လက်မှတ်တင်ပြရမယ်။ အဲဒီ မှာ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့အမည်စာရင်းပါ မယ်။ အပြောင်းအလဲရှိခဲ့ရင်လည်း ကုမ္ပဏီဒါရိုက်တာ အဖွဲ့ရဲ့ အစည်းအ ဝေး မှတ်တမ်းဆုံးဖြတ်ချက်၊ အခု အရောင်းအဝယ်လုပ်ရာမှာ ကုမ္ပဏီ ကိုယ်စား မည်သူ့ကို ခန့်ထားကြောင်း ဒါရိုက်တာအဖွဲ့ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်၊ ကုမ္ပဏီပိုင်မြေကွက်ကို ကုမ္ပဏီ ဒါရိုက်တာအဖွဲ့အပါအဝင် ရှယ်ယာ ရှင်တို့က ရောင်းချရန် သဘောတူ ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ချက်စတဲ့ စာရွက် စာတမ်းတွေ ပြည့်စုံအောင်ဆောင် ရွက်ထားဖို့ လိုပါတယ်”

“အရောင်းအဝယ်စာချုပ် ချုပ် ရင် အဲဒီစာရွက်စာတမ်းတွေ တင်ပြရ မှာပေါ့နော်”

အမွေမမီမြေးများနှင့် ဆက်စပ်နေသော အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“သြရသ သားသမီးက အမွေ ဘယ်လိုခံစားခွင့်ရှိသလဲ ဆရာ”

“ဖခင်ကွယ်လွန်လျှင် သြရသ သားသည်လည်းကောင်း၊ မိခင်ကွယ် လွန်လျှင် သြရသသမီးသည်လည်း ကောင်း၊ အမွေ၏ လေးပုံတစ်ပုကို ရခွင့်ရှိတယ်လို့ မလှဦးနှင့် မောင်ရွှေ ရင် ရန်ကုန်စီရင်ထုံး အတွဲ (၁) စာ မျက်နှာ-၃ရဝ အမှုမှာ လမ်းညွှန်ဆုံး ဖြတ်ထားပါတယ်”

“ဒါဆိုရင် အခုကိစ္စမှာ သား အကြီးက အရင်ကွယ်လွန်သွားတာ မဟုတ်လား”

“မိခင်မကွယ်လွန်မီ သားအကြီး က အရင်ကွယ်လွန်သွားတာဖြစ်တဲ့ အတွက် မိခင်ကြီး မကွယ်လွန်မီမှာ သားအကြီးကို သြရသသားသမီးအ ဖြစ် အမွေခွဲပေးထားခဲ့ရင်တော့ ယခု အမွေမမီ မြေးများက ရပိုင်ခွင့်ရှိမှာ မဟုတ်တော့ဘူး”

အန္တရာယ်ရှိနိုင်သော တိုက်ခန်းကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“စည်ပင်သာယာရေး ဥပဒေ ပုဒ်မ-၈၁ (က) မှာ မြို့တော်နယ် နိမိတ်အတွင်းရှိ အဆောက်အအုံ တစ်ခုသို့မဟုတ် ယင်း၏ အစိတ်အ ပိုင်းတစ်ခုခုသည် ကျန်းမာရေးနှင့် ညီညွတ်ခြင်းမရှိကြောင်း ဘေး အန္တရာယ်ကျရောက်နိုင်ကြောင်း သို့ မဟုတ် လူနေထိုင် အသုံးပြုရန် သင့် လျော်ခြင်းမရှိကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိ လျှင် အဆောက်အအုံ၌ နေထိုင်သူ သို့မဟုတ် ပိုင်ရှင်အား ဆက်လက် နေထိုင်ခြင်းမပြုရန် တားမြစ်ခြင်း၊ တားမြစ်ခြင်းကို လိုက်နာခြင်းမရှိပါ က ယင်းအဆောက်အအုံမှ ဖယ်ရှား ခြင်း၊ ပြန်လည်ပြင်ဆင်တည်ဆောက် ခွင့်ပြုခြင်း သို့မဟုတ် ဖြိုဖျက်စေခြင်း ကို ဆောင်ရွက်နိုင်တယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်း ထားပါတယ်”

ဘာသာမတူသည့် မိသားစုပိုင် အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“သိပ်တော့ ခက်ခဲတဲ့ကိစ္စ မဟုတ်ပါဘူး။ ရှင်းအောင်ပြောရရင် တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ ဒေါ်မာလာပါ ငါးဦးနှင့် ဒေါ်မြင့်မြင့် ခိုင်ပါ လေးဦး၊ ၂ဝဝ၅ ခုနှစ် မြန်မာ နိုင်ငံ တရားစီရင်ထုံး စာမျက်နှာ (၁) အမှုမှာ သမီးဖြစ်သူသည် မူလက အမွေရှင်မိခင်နည်းတူ အစ္စလာမ် ဘာသာဝင်ဖြစ်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ဗုဒ္ဓဘာသာသို့ ကူးပြောင်းကိုးကွယ်ခဲ့ လျှင် ထိုသို့ ပြောင်းလဲကိုးကွယ်မှု ကြောင့် မိခင်ထံမှ အမွေရပိုင်ခွင့် မဆုံးရှုံးနိုင်လို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘာသာကူးပြောင်း ကိုး ကွယ်ခြင်းကြောင့် မူလကိုးကွယ်သည့် ဘာသာအရ အမွေဆက်ခံရရှိခွင့်ကို ဆုံးရှုံးခြင်းမရှိကြောင်း တွေ့ရတယ်”

“အခုကိစ္စမှာလည်း သမီးဖြစ်သူက မူလက အစ္စလာမ်ဘာသာကို ကိုး ကွယ်ပြီး အိမ်ထောင်ပြုမှ ဗုဒ္ဓဘာသာ ကူးပြောင်းခဲ့တာမှန်တယ်ဆိုရင် အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိတယ်ပေါ့”

အိမ်မြေ ဝယ်ယူနေထိုင်ပြီး နှစ်ကာလကြာမှ မှတ်ပုံတင် အရောင်းအဝယ်စာချုပ်ချုပ်ဆိုလျှင်

“တရားသူကြီးက တစ်ဖက် သတ်လျှောက်ထားသူကို စစ်မယ်၊ သက်သေစစ်မယ်၊ စာရွက်စာတမ်း အရ ဝယ်ယူထားပြီး လက်ရှိနေလျက်ရှိတာ ပေါ်လွင်မယ်။ နှစ်ပေါင်း ၂၅ နှစ်အတွင်း ဘာကြောင့်မလျှောက် ထားရကြောင်း အကြောင်းပြချက် ခိုင်မာရင် ရောင်းသူအဖြစ် တရားရုံး ရှိ ဘိလစ်က တာဝန်ယူလက်မှတ် ရေးထိုးပြီး အရောင်းအဝယ်မှတ်ပုံ တင် စာချုပ်ကို မှတ်ပုံတင်ရုံးမှာ ချုပ် ဆိုခွင့်ရသွားမှာဖြစ်ပါတယ်”

ကိုယ်ပိုင်အိမ် တိုက်ခန်း ဝယ်ယူနေထိုင်တော့မည် ဆိုလျှင်

မည်သူမဆို ကိုယ်ပိုင်အိမ်၊ တိုက်ခန်းဝယ်တော့မည်ဆိုလျှင် စဉ်း စားတွေးစရာအလွန်များပါသည်။ တစ်ခါတစ်ရံ ဝယ်ပြီးမှ စိတ်တိုင်းမကျ နောင်တရမိသလိုမျိုး ခံစားတတ်ကြ သည်။

ထို့ကြောင့် အိမ်မဝယ်မီ စဉ်း စားသတိပြုရမည့် အချက်များကို ဖော်ပြလိုက်ပါသည်။

အိမ်ရှင်၏ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ အိမ်ပြင်မည်ဆိုလျှင်

အိမ်လခမှန်မှန်မပေးတာ၊ ငှား ရမ်းအဆောက်အအုံကို ညစ်ထေး အောင်၊ ဒါမှမဟုတ် ပျက်စီးယိုယွင်း အောင် ပြုလုပ်နေထိုင်မယ်၊ ပတ်ဝန်း ကျင်နေထိုင်သူတွေကို စိတ်အနှောင့် အယှက်ဖြစ်စေမယ်၊ ဥပဒေနဲ့ မလွတ် ကင်းတဲ့ လုပ်ငန်းကို အဆောက်အအုံ အတွင်းမှာ ပြုလုပ်မယ်ဆိုရင်တော့ အိမ်ငှားတာဝန်ဖောက်ဖျက်မှုအနေနဲ့ တရားရုံးမှာ တရားစွဲဆိုပြီး နှင်ချပိုင် ခွင့်ရှိမှာဖြစ်ပါတယ်”

“အချို့ အိမ်ငှားတွေက အိမ် အတွင်းမှာ လောင်းကစားလုပ်ရင် လည်း ဥပဒေအရ နှင်ချခွင့်ရှိတယ် ပေါ့”

မြေဂရန် မိတ္တူရှိသူထံမှ အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

အဲဒီ ပေ ၄ဝ x ပေ ၆ဝ မြေကွက်ထဲက အခုရောင်း မယ့် ပေ ၂ဝ x ပေ ၆ဝ မြေကွက် အပေါ် အရောင်းအဝယ်မှတ်ပုံတင် စာချုပ် ချုပ်ဆိုရပါမယ်”

“ဒါဆိုရင် ဂရန်မူရင်းရှိသူက လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးရမယ့် သဘော ပေါ့”

“မှန်ပါတယ်။ ပြီးမှမြေကွက်ခွဲ စိတ်ပေးဖို့ လျှောက်ထားရမှာဖြစ် တယ်”

“မြေကွက်က တစ်ဖက်သတ်ခွဲ စိတ်လို့ရပါသလား”

တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ဥပဒေအရ ကွာရှင်းပြီးနှစ်ဦးပိုင် အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“မှန်ပါတယ်။ ယင်းဥပဒေပုဒ်မ (၁၃) အရ ပြစ်မှုကျူးလွန်သူက ခုနစ် နှစ်ထက်မပိုသော ထောင်ဒဏ်ချမှတ် ရမည့်အပြင် ငွေဒဏ်လည်း ချမှတ် နိုင်တယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ဒါ့ အပြင် တစ်လင်တစ်မယားစနစ်ကျင့် သုံးခြင်းဆိုင်ရာ ဥပဒေအရ အိမ် ထောင်ရေး ပြစ်မှုကျူးလွန်သူကို ကျန် သည့် မယား သို့မဟုတ် လင်က လင် မယားကွာရှင်းခွင့်ရှိတဲ့အပြင် အိမ် ထောင်ရေးပြစ်မှုကျူးလွန်သူက နှစ်ဦး ပိုင်ပစ္စည်းနှင့် စပ်လျဉ်းပြီး အခွင့်အ ရေးဆုံးရှုံးခံရမယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါ တယ်”

“ဒါဆိုရင် အခုအိမ်မြေအရောင်း အဝယ်ကိစ္စမှာလည်း လင်မယားကွာ ရှင်းတာက တစ်လင်တစ်မယားစနစ် ဥပဒေအရ ကွာရှင်းတာဖြစ်လို့ လင် ယောကျ်ားအနေနဲ့ ပစ္စည်းခန်း ခံစား ခွင့်မရှိလို့ ပြောတာဖြစ်မယ် ဆရာ”

သြရသ သားသမီး၏ ဇနီးခင်ပွန်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်နေသည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

၂ဝ၁၇ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံတရားစီရင် ထုံး စာမျက်နှာ-၂၉ အမှုမှာ သားဖြစ် သူသည် အိမ်ထောင်ကျပြီးနောက် မိဘများနှင့်အတူ ဇနီးဖြစ်သူနှင့် နေထိုင်ခဲ့ကြသည်။ ဖခင်ကွယ်လွန်ပြီး နောက်ပိုင်းတွင်လည်း မိခင်နှင့်အတူ နေထိုင်ခဲ့သည်။ လင်ယောကျ်ားကွယ် လွန်ပြီးနောက်တွင်လည်း ချွေးမဖြစ် သူသည် ယောက္ခမနှင့်အတူနေပြီး သုံးလအကြာမှ နောက်အိမ်ထောင်ပြု ခြင်းဖြစ်သည်။ တစ်နည်းဆိုရသော် ချွေးမဖြစ်သူသည် ကွယ်လွန်သူ ခင် ပွန်းဖြစ်သူရရှိခံစားရမည့် အခွင့်အ ရေးကို ဆက်ခံရရှိပြီးမှ နောက်အိမ် ထောင်ပြုခြင်းဖြစ်သည်။ တရားစွဲဆို ချိန်တွင် နောက်အိမ်ထောင်ပြုပြီး ဖြစ်သည့် ချွေးမသည် ကွယ်လွန်သူ လင်၏ သြရသအခွင့်အရေးကို ဆက် ခံပြီး ယောက္ခမထံမှ အမွေတောင်းခွင့် ရှိသည်လို့ ဆုံးဖြတ်ထားပါတယ်”

ဝယ်ယူမည့် တိုက်ခန်းသည် နိုင်ငံခြားပြန်(ပြည်သူပိုင်) တိုက်ခန်း ဖြစ်နေလျှင်

“ယခင်က ရန်ကုန်မြို့မှာရှိတဲ့ တိုက်ခန်းတွေမှာ နိုင်ငံခြားသားတွေ ဖြစ်တဲ့ တရုတ်လူမျိုး၊ အိန္ဒိယ လူမျိုး တွေ နေထိုင်ပိုင်ဆိုင်ကြတယ်။ ၁၉၆၄ ခုနှစ်မှာ နိုင်ငံခြားသားပိုင် စီးပွား ရေးလုပ်ငန်းတွေကို ပြည်သူပိုင်သိမ်း ခဲ့တယ်။ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်တွေလည်း လုပ်ငန်းရပ်ဆိုင်းသွားတယ်။ အချို့နိုင်ငံခြားသား တရုတ်လူမျိုး၊ အိန္ဒိယလူမျိုးတွေက မိမိသက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံသို့ ပြန်သွားကြတယ်။ အဲဒီ နိုင်ငံခြားသားပိုင် တိုက်ခန်းတွေကို နိုင်ငံတော်အစိုးရက သိမ်းဆည်း လိုက်တယ်။ ဒါကြောင့် နိုင်ငံခြားပြန် တိုက်ခန်းများလို့ လွယ်လွယ်ကူကူ ခေါ်ပြောလာကြတာဖြစ်တယ်”

ကွယ်လွန်သူ အပျိုကြီးလူပျိုကြီးပိုင် မြေနှင့် အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

အမွေက စုန်ရတယ်။ ဆန်လို့မရဘူး။ ဒါ ကြောင့် လူပျိုကြီးရဲ့ အမွေကို အစ်ကို ဖြစ်သူက မရနိုင်ဘူး။ ညီမဖြစ်သူက သာရမယ်။ အစ်ကိုက မွေးတဲ့သားက လည်း ဦးလေး အမွေကိုမရဘူး။ ညီမ ငယ်ရဲ့ သားသမီးနှစ်ယောက်ကသာ အမွေရမယ်လို့ ပြောပါတယ်”

“လူပျိုကြီးရဲ့ မောင်နှမအရင်း တွေကလည်း ကွယ်လွန်သွားကြပြီ။ သူတို့သက်ရှိထင်ရှားရှိနေတယ်ဆိုရင် တော့ သူတို့ပြောသလို အစ်ကိုကြီးက အမွေရခွင့်မရှိဘူး။ ညီမက အမွေရ ခွင့်ရှိမှာဖြစ်တယ်။ တူ တူမတွေကြ တော့ မသက်ဆိုင်တော့ဘူး”

“ဥပဒေမှာ ဘယ်လိုများ သတ် မှတ်ထားပါသလဲ”

ဟန်ဆောင် မွေးစားစာချုပ် ရှိပါသလား

“အိမ်ရောင်းမယ်ဆိုလို့ ကျွန် တော်သွားကြည့်တယ် ဆရာ။ မြေက တော့ ဂရန်မြေကွက် နှစ်ထပ်တိုက်၊ ပေ ၂ဝ x ပေ ၆ဝ ရှိမယ်။ ရောင်း မယ်ဆိုတော့ အမွေဆိုင်အိမ်ဖြစ်နေ တယ်။ မြေကွက်အမည်ပေါက်က ကွယ်လွန်သွားတဲ့ ဖခင်အမည်ပေါက် ဖြစ်တယ်။ မိခင်ကြီးကလည်း ဆုံးပါး သွားပြီ။ ဒါကြောင့် မောင်နှမ သုံးဦး က အမွေခွဲဖို့ ရောင်းတာ ဆရာ”

“မောင်နှမသုံးဦးထဲမှာ ကိတ္တိမ မွေးစားသားသမီးပါလို့လား”

“မောင်နှမ သုံးဦးမှာ အစ်မကြီးက အပျိုကြီး ယခုလက်ရှိတူ၊ တူမတို့ နဲ့ အတူနေထိုင်တယ်။ အလတ်မောင် ဖြစ်သူနဲ့ ညီမအငယ်က သူတို့အိမ် ထောင်နဲ့သူ သီးခြားနေကြတယ်။ အခုကိစ္စက လက်ရှိအိမ်မှာနေတဲ့ တူ နဲ့ တူမက အဘွားဖြစ်သူက သူတို့ကို ကိတ္တိမမွေးစားစာချုပ်နဲ့ မွေးစားတာ ကြောင့် အမွေဝေစုရသင့်တယ်လို့ ကန့်ကွက်တာ ဆရာ”

သတိပြုသင့်သည့် စာရွက်စာတမ်းအတုများ

သေချာတေ့ တေ့ဆိုင်ဆိုင် စျေးတည့်ကြပြီဆိုရင် တော့ သက်ဆိုင်ရာ စည်ပင်သာယာ မြေယာဌာနမှာ သွားရောက်စုံစမ်းရ ပါမယ်”
“ရောင်းသူကို ခေါ်သွားဖို့လိုသ လား”
“အကောင်းဆုံးကတော့ ရောင်း သူကိုယ်တိုင်ခေါ်သွားပြီး မူရင်းပြသ မေးမြန်းစုံစမ်းရမှာဖြစ်တယ်”

“ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် အမှန်အကန် ဟုတ် မဟုတ်ဆိုတာကတော့ သက် ဆိုင်ရာ မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေး ကော်မတီ မြေယာဌာနမှာ စာရွက် စာတမ်းပြပြီး စစ်ဆေးရမှာဖြစ်တယ်။ ဂရန်မြေကတော့ သူငယ်ချင်းရဲ့ ဇနီး နဲ့ သမီးပြောသလို စာချုပ် စာတမ်း ရုံးမှာ မှတ်ပုံတင် စာချုပ် ချုပ်ဆိုလိုက် တာနဲ့ ဥပဒေနဲ့အညီ တရားဝင်ပိုင် ဆိုင်မှုရရှိသွားပြီဖြစ်တယ်”
“ပါမစ်မြေက မှတ်ပုံတင်စာချုပ် စာတမ်းရုံးမှာ စာချုပ် ချုပ်ဆိုလို မရ ဘူးလို့ ပြောတယ်ဟုတ်သလား”

ဝယ်ယူမည့်မြေ၏ ဂရန်အမည်ပေါက်နှင့် မြေပုံရာဇဝင်မှတ်တမ်းတွင် အမည်သတ်ပုံ လွဲမှားနေလျှင်

တချို့က မှတ်ပုံ တင်မှာ ဒေါ်ငွေရင်ဖြစ်နေပြီး အိမ် ထောင်စုစာရင်းမှာ ဒေါ်ရင်ဖြစ်နေ တာမျိုးလည်း ရှိတတ်တယ်”

“ဒါဆိုရင် ဘယ်လိုဆောင်ရွက် ရသလဲ”

“ဒေါ်ငွေရင်နဲ့ ဒေါ်ရင်မှာတစ်ဦး တည်းဖြစ်ကြောင်း ဒေါ်ငွေရင်ခေါ် ဒေါ်ရင်ဖြစ်ကြောင်း ကျမ်းကျိန်လွှာနဲ့ ကာယကံရှင်က တင်ပြလျှောက်ထား ရပါတယ်။ သက်ဆိုင်ရာ ရပ်ကွက် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးရဲ့ ထောက်ခံစာ လ.ဝ.က ရုံးမှ ထောက်ခံစာတို့ကို ပူးတွဲတင်ပြရတယ်။ အဓိကအချက် ကတော့ ဒေါ်ရင်ဖြစ်စေ၊ ဒေါ်ငွေရင် ဖြစ်စေ ဂရန်စာချုပ်ပါ ဒေါ်ငွေရင်ရဲ့ မှတ်ပုံတင် အမှတ်နဲ့ မှတ်တမ်းမှာရှိ ဒေါ်ရင်ရဲ့ မှတ်ပုံတင်အမှတ် တူညီဖို့ တော့ လိုတယ်”

တူ၊ တူမများ အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိသည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေမှာ အမွေ ဆက်ခံမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့ မျိုးရိုးစဉ် ဆက် သတ်မှတ်ထားချက်ရှိကြောင်း တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်တဲ့ ဦးမြင့်စိုး နှင့် ဦးသန်းစိုးပါ လေးဦး၊ ၂ဝဝ၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ တရားစီရင်ထုံး စာမျက်နှာ -၈၄ မှာ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံး တမ်း ဥပဒေအမွေခန်း ဥပဒေအရ ကွယ်လွန်သူတွင် ဇနီး၊ ခင်ပွန်း၊ သား သမီး၊ မြေး၊ မြစ်၊ အစရှိသော တိုက် ရိုက်အဆက်အနွယ်များ၊ ကိတ္တိမ သားသမီး၊ လင်ပါမယားပါ သားသမီး နှင့် ကိဠိတ သားသမီးအစရှိသူများ မရှိလျှင် ထိုသူ၏ အမွေပစ္စည်းများကို ဆက်ခံခွင့်ရှိသည့် ဆွေမျိုးသားချင်း၏ အစီအစဉ်မှာ အောက်ပါအတိုင်းဖြစ် သည်။

အိမ်ထောင်ကြီးသားသမီးများနှင့် ဆက်နွယ်သည့် အိမ် နှင့် မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

မိဘနှစ်ဦးအနက် တစ်ဦး ကွယ်လွန်ပြီး ကျန်တစ်ဦးက နောက်အိမ်ထောင်ပြုခဲ့ရင် ကျန်ရှိတဲ့ သားသမီးက အမွေတောင်းခွင့်ရှိတယ် လို့ မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေမှာ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။ ရောင်းသူ မိန်း ကလေးပြောသလို ဖခင်ဖြစ်သူက နောက်အိမ်ထောင်ပြုစဉ်မှာ သားဖြစ် သူကို အမွေခွဲဝေပေးပြီးကြောင်း အ ထောက်အထားရှိရင်တော့ ထပ်မံ တောင်းခွင့်မရှိတော့ဘူးပေါ့”

“တကယ်လို့ ဖခင်ကွယ်လွန်ချိန် က အမွေခွဲဝေရယူခဲ့ခြင်းမရှိဘဲ မိထွေးဖြစ်သူ ကွယ်လွန်မှ အမွေ တောင်းခွင့်ရှိပါသလား”

“ဒါကတော့ တောင်းခွင့်ရှိပါ တယ်။ ဖခင်ထံမှ အမွေလုံးဝမရသေး ဖို့ပဲ လိုပါတယ်”

လင်မယားကွာရှင်းပြီးမှမွေးဖွားသည့် သားသမီးနှင့်ဆက်စပ်နေသည့် အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ဟုတ်ပါတယ် ဆရာ။ ကျွန် တော်တို့ သိထားတာက လင်မယား ကွာရှင်းပြီးနောက် ဖခင်နှင့်အတူ လိုက်နေတဲ့ သားသမီးသည် ဖခင်ထံ မှ အမွေဆက်ခံခွင့်ရပြီး မိခင်ထံမှ အမွေဆက်ခံခွင့်ဆုံးရှုံးမယ်။ မိခင်နဲ့ လိုက်နေသည့်သားသမီးသည် ဖခင် ထံမှ အမွေဆက်ခံခွင့်မရှိဘူးလို့ သိ ထားတယ် ဆရာ။ အခုကိစ်္စမျိုးမှာ ဘယ်လိုဖြစ်နိုင်ပါသလဲ”

“အခုကိစ္စက လင်မယားကွာရှင်း ပြီးမှသားသမီး မွေးခဲ့တာဆိုတော့ ကွာရှင်းချိန်မှာ မိခင်နဲ့ လိုက်ပါနေ တယ်။ ဖခင်နဲ့ လိုက်ပါနေတယ်ဆိုတဲ့ အခြေအနေနဲ့ တိုက်ရိုက်အကျုံးမဝင် ပြန်ဘူး”

“ကလေးကလည်း အရွယ်မ ရောက်သေးတော့ မိခင်က ဦးဆောင် ပြီး အုပ်ထိန်းသူအနေနဲ့ တောင်းဆို တာ ဆရာ”

အမွေဆိုင် အိမ် နှင့် မြေကို ခွဲစိတ်ဝယ်ယူပိုင်ခွင့်

“ဒါကတော့ ဒီလိုပါ။ အမွေဆိုင် အိမ်နဲ့မြေပေါ်မှာ နေထိုင်တဲ့ အမွေ ရှင်တွေကလည်း အဲဒီနေရာပတ်ဝန်း ကျင်ကနေ ခွဲခွာမသွားချင်ဘူး။ အမွေ ဆိုင်အိမ်မှာ မဟုတ်ဘဲ အခြားနေရာ မှာ နေထိုင်ကြတဲ့ ပူးတွဲအမွေဆိုင်တွေ ကလည်း အမွေဝေစုရချင်တယ်။ ဒီ တော့ အမွေဆိုင်အိမ်နဲ့ မြေပေါ်မှာ လက်ဝယ်နေသူတို့အပေါ် တရားစွဲဆို တောင်းရတဲ့အထိ ဖြစ်တတ်ကြ တယ်”

“အခုကိစ္စမှာ အမွေရှင်အားလုံး စုပေါင်းနေတယ်ဆိုတော့ အမှုအခင်း ဖြစ်တဲ့အထိ မရောက်နိုင်ဘူးလို့ထင် တာပဲ ဆရာ”

“ဟုတ်ပါတယ်။ အားလုံးညှိနှိုင်း လို့ရတာမို့ ရောင်းဖို့အသံထွက်လာ တာပေါ့”

အိမ်မြေအရောင်းအဝယ် ပြုလုပ်စဉ် ပူးတွဲပိုင်ရှင် ကွယ်လွန်သွားလျှင်

“သာမန်အားဖြင့်ကြည့်ရင်တော့ ဟုတ်သလိုပဲ။ ဒါပေမယ့် မေတ္တာနဲ့ ပေးကမ်းခြင်း မှတ်ပုံတင်စာချုပ်အရ သားနဲ့သမီးက ပူးတွဲပိုင်ရှင်ဖြစ်သွားတယ်။ ပြီးတော့ အဲဒီသားနဲ့သမီးက မိခင်နဲ့အတူနေကြတယ်။ တစ်နည်း အားဖြင့်ပေးကမ်းလိုက်တဲ့ အိမ်မြေကို လက်ခံသူနှစ်ဦးလုံးက လက်ရှိနေထိုင်နေတာကြောင့် လက်ရောက်ပေး အပ်တဲ့ သဘောသက်ရောက်သွားတယ်”

“ဒါဆိုရင် မိခင်ကြီးက အမည်ပေါက်နေပေမယ့် ပိုင်ဆိုင်ခွင့်မရှိတော့ဘူးပေါ့”

“မြေအိမ်အမည်ပေါက်က အမည်ပြောင်းမလျှောက်ထားခဲ့လို့ မိခင်အမည်နဲ့ ရှိနေတာ။ ဥပဒေအရတော့ ပေးကမ်းခြင်းမှတ်ပုံတင်စာချုပ်အရ ကွယ်လွန်သူသားနဲ့ ကျန်ရစ်တဲ့ သမီးတို့ကသာ ပူးတွဲပိုင်ရှင်ဖြစ်ပါတယ်”

အငှားချထားသည့် အစိုးရတိုက်ခန်းကို မဝယ်မိစေဖို့

“ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ တော်လှန်ရေး အစိုးရလက်ထက်က မြို့ပြနှင့် အိမ်ရာဖွံ့ဖြိုးရေး ဦးစီးဌာန ပိုင် တိုက်ခန်းတွေကို ပြည်သူပိုင် တိုက်ခန်းများအဖြစ် ၁၉၆၅ ခုနှစ်က စပြီး အိမ်ငှားအဖြစ်ချထားပေးခဲ့တာ တွေရှိတယ်။ ယခုတိုင်ရှိနေဆဲ တိုက်ခန်းတွေရှိသကဲ့သို့ အချို့တိုက်ခန်းတွေကို ဖျက်ပြီး စီမံကိန်းတိုက်ခန်း သစ်တွေနဲ့ အစားထိုးတည်ဆောက်နေတဲ့ နေရာတွေလည်းရှိတယ်။ အဲဒီစီမံကိန်း တိုက်ခန်းတွေကိုတော့ ပြန် လည်ရောင်းချတဲ့စနစ်နဲ့ ဆောင်ရွက်နေကြတယ်”

“အချို့က ပြောတော့လည်း အစိုးရပိုင်တိုက်ခန်းတွေမှာ တစ်ဆင့် ငှားရမ်းခြင်းမပြုရလို့လည်း ပြောကြတယ်”

ဂရန်မြေ၊ ပါမစ်မြေ၊ စလစ်မြေကွက်များအကြောင်းသိကောင်းစရာ

“ဂရန်အဆင့်ရှိတဲ့ မြေကွက်ကတော့ အကောင်းဆုံးပေါ့ဗျာ။ ဒါပေမယ့် ဂရန်အဆင့်ရရှိထားတဲ့ မြေကွက်က တန်ဖိုးမြင့်ပြီး တရားဝင် အရောင်းအဝယ်ဖြစ်ဖို့ စာချုပ်စာတမ်းရုံးမှာ မှတ်ပုံတင် စာချုပ် ချုပ်ဆိုရတယ်။ အိမ် တန်ဖိုးဖြတ်ပေါ် မူတည်ပြီး ဝယ်ခွန်ဆောင်ကြရတယ်။ ဒါကြောင့် ဂရန်မြေက စိတ်ချရပေမယ့် အခွန်မဆောင်ချင် ကြဘူး။ စျေးသက်သာပြီး အရပ်ကတိအရောင်းအဝယ် စာချုပ်နဲ့ စလစ်မြေ ပါမစ်မြေတွေကို ရွေးချယ်ဝယ်ကြ တာတွေဖြစ်လာတယ်”

“ပြေစာနဲ့ ငွေသွင်းပြီးရရှိထားတဲ့ မြေကွက်ဆိုတာလည်းရှိသေးတယ်လို့ ပြောတယ်။ ဘယ်လိုကွာခြားပါသလဲ”

ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာမတူသည့် မိဘများပိုင် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“မှန်ပါတယ်။ မကွယ်လွန်မီမှာ ကိုးကွယ်တဲ့ဘာသာကူးပြောင်းသွားလို့ ကွယ်လွန်ချိန်မှာ ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာ ဓလေ့ထုံးစံနဲ့အညီနာရေး ဆောင်ရွက်တာတွေရှိတယ်။ ရှင်းအောင်ပြောရရင် တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ အရှာဘီဘီနှင့် မောင်ကျော်ရင်အမှု ဘီအယ်ဘီအတွဲ ၁၃ စာမျက်နှာ -၂ဝရ မှာ မူလက ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်ဖြစ်ပြီး အစ္စလာမ်ဘာသာသို့ ကူးပြောင်းသွားသူ၏ အမွေကို ၎င်း၏ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် သားသမီးဆွေမျိုးများက ဆက်ခံ ခွင့်မရှိလို့ ဆုံးဖြတ်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကွယ်လွန်ချိန်မှာ ကိုးကွယ်တဲ့ ဘာသာပေါ်မူတည်ပြီး ယင်းကိုးကွယ်ရာ ဘာသာဓလေ့ထုံးစံနဲ့ ဆုံးဖြတ်ကြရပါတယ်။

အမွေဆက်ခံခွင့် မရှိသည့် မိဘတို့မှ မွေးဖွားသော သားသမီးများနှင့် ဆက်စပ်နေသည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“အခု မြေးတော်စပ်တဲ့ သမီးက အမွေတောင်းခံ ကန့်ကွက်တာ မဟုတ်လား”

“ဟုတ်တယ် ဆရာ။ အချို့ကပြောတော့ မိဘတွေ ကွာရှင်းရင် မိခင်ဘက်ပါသွားသူက ဖခင်အမွေကို မရဘူး ဆိုတာ ဟုတ်ပါသလား”

“မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရ လင်မယားကွာရှင်းပြီးနောက် အမိနှင့်လိုက်ပါနေသည့် သားသမီးသည် အဖထံ မှ အမွေဆက်ခံခွင့်မရှိသကဲ့သို့ ဖခင်နှင့်အတူ လိုက်နေသည့် သားသမီးသည့် အမိထံမှ အမွေဆက်ခံခွင့် ဆုံးရှုံး သည်လို့ တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ ဖိုးချိုနှင့် မငြိမ်းမြတ်၊ အောက်မြန်မာနိုင်ငံ စီရင်ထုံးအတွဲ ၅ စာမျက်နှာ – ၁၃၃ အမှုမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်”

ဝယ်ထားသော တိုက်ခန်းတွင် ဆိုင်ခန်းဖွင့်မည်ဆိုလျှင်

လစဉ်ငှားရမ်းခပေးတဲ့စနစ်၊ စပေါ်ငွေပေးစနစ်နဲ့ အပျောက်ငွေပေးစနစ်ဆိုတာ ရှိတယ်။ လစဉ် ငှားရမ်းခပေးစနစ်ကတော့ လစဉ်လဆန်းရက်တိုင်းမှာ အိမ်ငှားရမ်းခပေးသွင်းတဲ့ စနစ်ဖြစ်တယ်။ စပေါ်ငွေဆို တာကတော့ အာမခံသဘောမျိုးတင်ထားတဲ့ ငွေကြေးဖြစ်တယ်။ အိမ်ငှားက ငှားရမ်းခြင်းပြတ်စဲပြီး အဆောက် အအုံမှ ထွက်ခွာသွားတဲ့အခါမှာ စပေါ်ငွေကို အိမ်ရှင်က ပြန်လည်ပေးအပ်ရတဲ့ စနစ်ဖြစ်တယ်။ အပျောက်စနစ် ကတော့ မိမိနေထိုင်တဲ့ တိုက်ခန်း၊ အိမ်ခန်းကို တန်ဖိုးသတ်မှတ်ပြီး လွှဲပြောင်းရောင်းချခွင့်ရှိတယ်။ ဒါအပြင် ဝယ်ထားတဲ့ တိုက်ခန်းကိုအခြား တစ်ဦးထံ တန်ဖိုးသတ်မှတ်ပြီး ထပ်မံလွှဲပြောင်းခွင့်ရှိမှာဖြစ်တယ်။ ဒါပေမယ့် စပေါ်ငွေနဲ့ဖြစ်ဖြစ် အပျောက်ငွေနဲ့ဝယ်ထားတာဖြစ်ဖြစ်၊ တိုက်ခန်း အိမ်ခန်းမှာနေထိုင်ကြသူတွေဟာ မြေရှင် အိမ်ရှင်ကို လစဉ်အိမ်ငှားရမ်း ခပေးရတဲ့အတွက် ဥပဒေအရ အိမ်ရှင်အိမ်ငှားဆက်စပ်မှုရှိနေမှာဖြစ်တယ်”

ဘဏ်ချေးငွေအပါအဝင် လစဉ် အရစ်ကျငွေချေစနစ်ဖြင့် တိုက်ခန်း ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ဘဏ်က တစ်နှစ်ကို ၁၃ ရာခိုင်နှုန်း သတ်မှတ်ပြီးအရစ်ကျပေးဆပ်ခွင့်ပြုတယ်လို့ သိရတယ် ဆရာ”

“ဘဏ်ငွေကတော့ အမျိုးမျိုးသတ်မှတ်ကြတာရှိပါတယ်။ တချို့ဘဏ်တွေက ၁၂ ဒသမ ၅ ရာခိုင်နှုန်းသတ်မှတ် တာရှိပါတယ်။ နာမည်ကျော် ပုဂ္ဂလိကဘဏ်တစ်ခုမှာ အိမ်ရာချေးငွေ အတိုးနှုန်းကို ပထမတစ်နှစ်အတွင်း ၁၃ ရာခိုင်နှုန်းပေးသွင်းရမည်ဖြစ်ပြီး ချေးငွေရယူသူက အတိုးအရင်းမှန်မှန်ပေးသွင်းပါက နှစ်စဉ် ဝ ဒသမ ၅ ရာခိုင် နှုန်းစီ လျော့ကျကာ အနည်းဆုံး ၁၁ ရာခိုင်နှုန်းသာအတိုးပေးသွင်းရသည့် ခံစားခွင့်နဲ့ ချေးငွေကျပ်သိန်း ၁၅ဝ ထုတ်ချေးမှာဖြစ်တယ်လို့ သိရတယ်”

“ဘဏ်ချေးငွေပမာဏက မိမိချေးယူလိုတဲ့ ငွေပမာဏ ရရှိနိုင်ပါသလား ဆရာ”

Condominium တိုက်ခန်းကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“ကွန်ဒိုမီနီယမ်တိုက်ခန်းတွေဆိုတော့ ရပ်ကွက်ထဲမှာ ဆောက်နေတဲ့ ကွန်ဒိုတိုက်ခန်းတွေနဲ့ ဘယ်လိုကွာခြားပါ သလဲ” “ဥပဒေအရ ကွန်ဒိုမီနီယမ်အများဆိုင် စုပေါင်းပိုင်အဆောက်အအုံဆောက်လုပ်မယ်ဆိုရင် မြေဧရိယာ အနည်း ဆုံး စတုရန်း ပေ ၂ဝဝဝဝ နှင့်အထက်ရှိရမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ရပ်ကွက်ထဲက ပေ ၄ဝ x ပေ ၆ဝ စသဖြင့် ဆောက်လုပ်ထားတဲ့ ကွန်ဒိုအဆောက်အအုံတွေဟာ စုပေါင်းပိုင် အဆောက်အအုံတွေ မဟုတ်ကြဘူး”

တစ်ပြိုင်နက်တည်း ကွယ်လွန်သွားသည့် လင်မယားနှစ်ဦးပိုင် အိမ်မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“အစောကပြောခဲ့တဲ့ မအိန်နဲ့ တင်ငါးအမှုမှာ တစ်ရက်ခြားပြီး ကွယ်လွန်သွားခဲ့တဲ့အဖြစ်အပျက်ဖြစ်တယ်။ မကဒူးနှင့် မယုံ (၁၉ဝ၄-၁၉ဝ၆) အထက် မြန်မာနိုင်ငံတရားစီရင်ထုံး မြန်မာ့ဓလေ့အမွေခန်း စာမျက်နှာ (၇) မှာ လင်နဲ့မယားတို့သည် တစ်ယောက်သေဆုံးပြီး ငါးရက်ကြာမှ ကျန်တစ်ယောက်ကွယ်လွန်ခြင်းဖြစ်၍ နှစ်ဖက်ဆွေ မျိုးများမှ ညီတူမျှခွဲ ဝေခွင့်ရသွားကြောင်း ဖော်ပြထားပါတယ်”

“ဒါဆိုရင် ရက်ပိုင်းကွာခြားပြီး ကွယ်လွန်ရင်တော့ တစ်ပြိုင်တည်း နှစ်ဦးလုံးကွယ်လွန်သွားတယ်လို့ သတ်မှတ် နိုင်တာပေါ့နော်”

ကိတ္တိမ မွေးစားခံရသူနှင့် ဆက်စပ်သည့် မြေနှင့်အိမ်ကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

မိဘက သားသမီးအမည်ဖြင့် ဝယ်ထားသည့် အိမ်နှင့် မြေကို ဝယ်မည်ဆိုလျှင်

“မိမိကိုယ်ပိုင်ငွေနဲ့ ဝယ်ထားတဲ့ မြေနဲ့အိမ်ဆိုရင်တော့ ဘယ်သူက ကန့်ကွက်လို့ရမလဲ။ ဒါပေမယ့် မိဘကဖြစ်စေ၊ တစ်ဦးဦးက ၎င်းပိုင်ငွေနဲ့ သားသမီးကိုဖြစ်စေ၊ အခြားတစ်ဦးဦးကိုဖြစ်စေ၊ အမည်ပေါက်အဖြစ် ဝယ် ပေးထားရင်တော့ အမည်ပေါက် သူက ပိုင်ဆိုင်ခွင့်မရှိဘူး။ ဥပဒေအရတော့ အမည်ငှားအဖြစ်ဝယ်ထားတာ ဖြစ်တယ်”

“တို့က မကြာသေးမီရက်ပိုင်းမှာ ဂရန်မြေနဲ့အိမ်ကို ဝယ်လိုက်တယ် သူငယ်ချင်း”

“ငွေအကြေချေပြီးပြီလား”

“ငွေတော့ အကြေမချေရသေးပါဘူး။ ဒါပေမယ့် စရန်ငွေတော့ချပေးခဲ့တယ်။ ရောင်းသူအမည်ပေါက် ဆိုတော့ ရှင်းတယ်ပေါ့ သူငယ်ချင်းရယ်”

အရောင်းအဝယ်စာချုပ် ချုပ်ဆိုခြင်းနှင့် ဖြေလျှော့သွားမည့် စာချုပ်စာတမ်း မှတ်ပုံတင်ခ

အကြောင်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဝင်ငွေပြနိုင်ပါက ယင်းဝင် ငွေကိုနှုတ်ပြီး ကျန်တဲ့ စည်းကြပ်မှုမှ လွတ်ကင်းနေသော ဝင်ငွေအပေါ် တစ်ကျပ်မှကျပ်သိန်း ၃ဝဝ ထိကို ဝင် ငွေခွွန်နှုန်းထား ၁၅ ရာခိုင်နှုန်း။ ကျပ် သိန်း ၃ဝ၁ မှ ကျပ်သိန်း ၁ဝဝဝ ထိကို ဝင်ငွေခွန်နှုန်း ၂ဝ ရာခိုင်နှုန်း၊ ကျပ်သိန်း ၁ဝဝ၁ နှင့် အထက်ကို ဝင်ငွေခွန်နှုန်း ၃ဝ ရာခိုင်နှုန်းသတ်မှတ်ထမ်းဆောင်ရမှာဖြစ်ပါတယ်”

ရောင်းသူ၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် နေထိုင်သူရှိသော အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်မိလျှင်

”ငွေအကြေပေးမယ့် ရက်မှာပဲ အိမ်အပ်ဖို့ အခက်အခဲရှိနေတယ်။ ပြောင်းရွှေ့ဖို့နေရာလည်း မတွေ့သေးလို့ တစ်လစောင့်ပါဆိုတာနဲ့ စောင့်ပေးခဲ့တယ်။ အခုတစ်လစေ့တော့လည်း ဖယ်မပေးသေးတော့ စိတ်ဆင်း ရဲနေရတာပေါ့ ဆရာ”

”ဒါနဲ့ အိမ်ဆိုတော့ မြေနဲ့အိမ်ကို ဝယ်လိုက်တာ ထင်တယ်”

”ဟုတ်ပါတယ် ဆရာ၊ စရန်ငွေ ပေးစဉ်က ကန့်ကွက်ရန်ရှိ မရှိ သတင်းစာထဲမှာ ကြော်ငြာထည့်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်ကတော့ ကန့်ကွက်သူမရှိခဲ့ဘူး”

”မြေက ဂရန်မြေပဲလား၊ အမည်ပေါက်သူက ရောင်းသူကိုယ်တိုင်လား”

အိမ်ပိုင်ရှင်များသတိပြုစရာ အိမ်ငှားထားမည်ဆိုလျှင်

”ပစ္စည်းလွှဲပြောင်းခြင်း ဥပဒေ၊ ပုဒ်မ ၁ဝ၈ မှာ အငှားချထားသူနဲ့ ငှားယူသူတို့ရဲ့ အခွင့်အရေးတာဝန်တွေကို ပြဋ္ဌာန်းထားတယ်။ အငှားစာချုပ်မှာလည်း ငှားရမ်းခြင်းကာလ တစ်နှစ်ထက်ကျော်လွန်ပြီး အငှားချထားမယ် ဆိုရင် စာချုပ်စာတမ်းမှတ်ပုံတင်ဥပဒေအရ မှတ်ပုံတင်စာချုပ် ပြုလုပ်ချုပ်ဆိုရမှာ ဖြစ်တယ်”

”တစ်နှစ်အောက်ကာလအတွက် ငှားရမ်းခြင်းဆိုရင် မှတ်ပုံတင်စာချုပ်မပြုလုပ်ဘဲ အရပ်ကတိစာချုပ်နဲ့ ရတယ်မ ဟုတ်လား”

အမွေရှင်အားဖြားနာစဥ်ပြုစုသော သွေးသားတော်စပ်မှုမရှိသူထံမှ အိမ်ကိုဝယ်လျှင်

”မြန်မာ့ဓလေ့ထုံးတမ်းဥပဒေအရဆိုရင် အမည်ပေါက်သူနဲ့ ခင်ပွန်းဖြစ်သူတို့မှာ လင်ယောကျ်ားဖြစ်သူက ဦးစွာ ကွယ်လွန်သွားတဲ့အတွက် လင်ယောကျ်ားရဲ့ ဝေစုဟာ ဇနီးသည်ထံ ရောက်ရှိသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်”

”အစကတည်းက ဇနီးအမည် ပေါက်ဆိုတော့ လင်ယောကျ်ားက မဆိုင်တော့ဘူး။ မဟုတ်လား”

”အဲဒီလိုတော့ မဟုတ်ဘူး။ လင်မယားနှစ်ဦး လက်ထက်ပွား ပစ္စည်းဆိုရင် မြေအမည်ပေါက်သည့်တိုင် လင်မယားနှစ်ဦးပိုင်ပစ္စည်းအဖြစ် ဥပဒေအရ တည်ရှိနေမှာဖြစ်တယ်။ ဒါကြောင့် ခင်ပွန်းက အရင်ကွယ် လွန်တဲ့ အတွက် မြေနဲ့အိမ်ဟာ ဇနီးတစ်ဦးတည်းသာ ပိုင်ရှင်ဖြစ်လာတယ်”

ဘာသာမတူသူ မွေးစားသားသမီးထံမှ အိမ်နှင့်မြေကို ဝယ်လျှင်

”သားသမီးမွေးစားခြင်းနဲ့ ပတ်သက်လို့က တို့ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တွေမှာပဲရှိတဲ့ အထူးဥပဒေတစ်ရပ်ဖြစ် တယ်။ အဲဒီမှာ ကိုစိုးပိုင်မေးတဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာဝင်တစ်ဦးက ကိုးကွယ်ရာ ဘာသာမတူသူကို မွေးစားခွင့်ရှိသ လားဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်လို့ မွေးစား မိဘနှင့် ကိုးကွယ်ရာဘာသာမတူသူတို့အား သားသမီးအဖြစ် မွေးစားရန် ဓမ္မသတ်များက တားမြစ်ပိတ်ပင်ထားခြင်းမရှိပေဟု တရားရုံးချုပ်က ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ (မပွင့်နှင့်မရင်) Ma Bwin Vs Ma Yin S.J.100 အမှုမှာ ဆုံးဖြတ်ထားတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘာသာကိုးကွယ်ရာ မတူပေမယ့် ကိတ္တိမ မွေးစား စာချုပ်မှတ် တင်ထားရင်တော့ အမွေစား အမွေခံ သားသမီးအဖြစ် အမွေဆက်ခံခွင့်ရှိမှာ ဖြစ်ပါတယ်”

”ဒါဆိုရင် အခုပြောတဲ့ ကိတ္တိမ မွေးစားစာချုပ်ပြုလုပ်ထားတဲ့ ခရစ်ယာန်ဘာသာဝင်အမျိုးသမီးနဲ့ အရောင်းအ ဝယ် မှတ်ပုံတင်စာချုပ် ပြုလုပ်လို့ရပြီပေါ့”

မပယ်ဖျက်နိုင်သောခွင့်ပြုချက်ဖြင့်နေသည့် အိမ်ကို ဝယ်လျှင်

”ခွင့်ပြုချက်နဲ့ထားတယ်ဆိုတာက အလွယ်ကူဆုံးပြောရရင် မိမိပိုင်အိမ်၊ အဆောက်အအုံ မြေပေါ်မှာ ငွေကြေး တစ်ပြားတစ်ချပ်မျှမယူဘဲ အခမဲ့ထားခြင်းကို ဆိုလိုတာဖြစ်တယ်”

”တကယ်လို့ မိဘတွေက သူတို့ ပိုင်အိမ်မှာ သားသမီးကို နေခွင့်ပေးထားရင် ခွင့်ပြုချက်အရ နေထိုင်တာပဲပေါ့ ဟုတ်ပါသလား”

”ဘယ်လို အခြေအနေများရှိနေလို့လဲ”

”ကျွန်တော့် မိတ်ဆွေအမျိုးသမီးတစ်ဦးက သူပိုင်တိုက်ခန်းကို ရောင်းချင်တယ်လို့ ပြောတယ်။ သူလည်း ကျန်း မာရေးမကောင်းအသက်လည်း ကြီးပြီဆိုတော့ ဆေးကုသဖို့နဲ့ အလှူအတန်းပြုသွားချင်တယ်။ ဝယ်နိုင်ရင် ဝယ်ပါလို့ လာပြောတယ်”